زمانی که درد شدید دندان با عفونت پالپ همراه باشد، دقیقا همان وقتی است که باید اقدام به عصبکشی شود؛ اما آیا انجام این کار به تنهایی کمککننده خواهد بود و مشکل را رفع میکند؟ در اغلب مواقع که این عفونت بسیار زیاد باشد، دندان، دیگر آن استحکام سابق را نداشته و در هنگام معاینه، دندانپزشک به فرد پیشنهاد میکند که پس از عصبکشی، برای حفظ دندان، آن را روکش کند.ممکن است در آن لحظه، اولین چیزی که به خاطر فرد بیاید، این باشد که اگر دندان عصب کشی شده روکش نشود چه اتفاقی رخ میدهد؟ در این مطلب، به طور کامل، این پرسش را پاسخ میدهیم.
چرا دندان عصب کشیشده نیاز به روکش دارد؟
بعد از عصبکشی و درمان ریشه، ساختار دندان به مقدار قابل توجهی تغییر میکند؛ آنچنان که ممکن است ریشه دندان سالم باشد ولی تاج دندان، بسیار ضعیف و شکننده شده باشد. لازم به ذکر است که این اتفاق ممکن است حتی در صورتی که کانالها به خوبی پر شده باشند، رخ دهد و هیچ ارتباطی با ضعف درمان ندارد. حالا چرا باید این دندان روکش شود؟ به این دلایل:
افزایش استحکام دندان بعد از عصبکشی
در طول ترمیم دندان که معمولا شامل درمان ریشه است، مقدار زیادی از ساختار تاج از دست میرود؛ به این ترتیب که بخشی از آن برای دسترسی به کانال ریشه تراشیده شده و پوسیدگیهای قبلی حذف میشوند. به همین علت، این احتمال وجود دارد که دندان در ضعیفترین حالت خود قرار گیرد. در این شرایط، استفاده از روکش، میتواند آن استحکام را به دندان بازگردانده و به توزیع بهتر نیروهای جویدن در سطح دندان کمک کند.
محافظت از دندان در برابر شکستگی و لبپریدگی
حقیقت این است که اگر دندان عصب کشی شده روکش نشود، بیشتر در معرض شکستگی قرار خواهد گرفت؛ به نحوی که ممکن است این شکستگی تا ریشه گسترش یافته و منجر به از دست رفتن دندان شود. از این رو، این دندان روکش میشود تا بقای آن تا حد ممکن افزایش یافته و حفظ شود.
حفظ زیبایی و ظاهر طبیعی دندان
یکی دیگر از مشکلاتی که معمولاً پس از درمان ریشه به وجود میآید، تغییر رنگ تدریجی دندان و تیرهتر شدن آن است که طبیعتاً جلوه چندان زیبایی نخواهد داشت و میتواند اعتماد به نفس فرد را نیز به شدت تحت تاثیر قرار دهد. در این حالت، روکشها میتوانند نجاتدهنده باشند و علاوه بر بازیابی ظاهر طبیعی و سفید، از دندان ضعیفشده نیز مراقبت کنند.
جلوگیری از پوسیدگی مجدد دندان
در صورتی که درمان ریشه و ترمیم به درستی و بر اساس اصول اتفاق نیفتد، مرز اتصال ترمیم و دندان میتواند محل نفوذ باکتری و ایجاد پوسیدگی ثانویه باشد. از این رو، در این مرحله روکش پیشنهاد میشود تا سدی باشد برای ورود و تجمع روکش میکروبها و همچنین، عواقب بعدی آن.
بهبود عملکرد جویدن و گاز زدن
در صورتی که این پوسیدگی و عفونت، با دندانهای آسیاب در ارتباط باشد، ممکن است فرایند جویدن غذا را تا حد بسیار زیادی مختل کند؛ چرا که فرد با علم به اینکه این دندان ضعیف شده، احتمالاً آنچنان که باید از آن استفاده نمیکند و این امر، موجب افزایش فشار بر سایر دندانها میشود. این در حالی است که با وجود روکش، دیگر دغدغهای در این مورد وجود نخواهد داشت.
مقاله پیشنهادی: بهترین دندانپزشک درمان ریشه تخصصی غرب تهران
اگر دندان عصب کشی شده روکش نشود چه پیامدهایی دارد؟
وقتی دندان درمان ریشه را پشت سر میگذارد ولی روکش انجام نمیشود، چند سناریوی نامطلوب ممکن است رخ دهد. در ادامه، به این سؤال که “اگر دندان عصب کشی شده را روکش نکنیم چه میشود؟” به طور کامل پاسخ خواهیم داد.
احتمال شکستگی و لبپریدگی دندان
دندان عصب کشیشده چه اتفاقی برایش میافتد؟
- این دندان رطوبت از دست داده،
- ساختار ضعیفتر میشود
- و هر فشار یا ضربه میتواند آن را بشکند و طول عمرش را تهدید کند.
حال این شکستگی میتواند سطحی باشد یا تا زیر لثه برود؛ که البته در این حالت، آن دندان دیگر قابل بازسازی نبوده و نیاز به کشیدن دارد.
تغییر رنگ و تیره شدن دندان
اگر دندانی که تحت درمان ریشه قرار گرفته، جزو دندانهای جلویی (نیش و یا پیش) باشد، این موضوع میتواند برایتان دردسرساز شود. این تغییر رنگ، پدیدهای شایع است که در اثر عوامل زیر رخ میدهد:
- خونریزی داخل کانال
- مواد پرکننده
- تغییرات ساختاری
افزایش احتمال عفونت و پوسیدگی مجدد
اگر فرایند ترمیم به درستی انجام نشود و یا برای طولانی مدت در معرض نفوذ مواد غذایی و باکتریها قرار گیرد، احتمال نشت میکروبی به داخل کانال یا اطراف ریشه افزایش یافته و ممکن است به درمان مجدد ریشه (Retreatment) یا حتی انجام جراحی آپیکال (Apicoectomy) نیاز شود.
کاهش طول عمر دندان درمانشده
این موضوع، طی مشاهدات و تحقیقات مختلفی اثبات شده است که دندانهایی که پس از عصبکشی روکش میشوند، طول عمر و بقای بیشتری دارند؛ چرا که از خطراتی مثل شکستگیهای وسیع، توسط روکش، در امان میمانند.
تجربه بیماران: عاقبت دندانی که روکش نشد
آمارها و تجربیات بیماران نشان میدهد افرادی که از روکشکردن بعد از عصبکشی امتناع کردهاند، بعد از گذشت چند ماه تا چند سال، با شکستگی ناگهانی، درد شدید یا عفونت مجدد مواجه شدهاند. در نظر داشته باشید که پیچیدگی و هزینه درمان در این حالت، دیگر شبیه دفعه اول نیست و میتواند منجر به ایجاد احساس پشیمانی در فرد شود.
فاصله بین عصبکشی و روکش دندان چقدر باید باشد؟
زمانبندی انجام روکش پس از درمان ریشه، موضوع دیگری است که به شدت حائز اهمیت است.
بهترین زمان برای روکش دندان بعد از درمان ریشه
معمولاً توصیه میشود که فاصله بین عصب کشی و روکش دندان تا حد امکان کوتاه شود تا از نفوذ میکروب و ضعیفتر شدن ساختار دندان جلوگیری شود.
مطالعات انجام شده در این زمینه نشان میدهند که هرچه فاصله بین درمان ریشه و روکش کردن دندان کمتر باشد، احتمال ایجاد عوارضی چون پوسیدگی، کرم خوردگی دندان و شکستگی و در نهایت، از دست رفتن دندان کمتر است.
اگر برایتان سوال است که کرم دندان چیست؟ ما در مطلبی به طور کامل آن را بررسی کرده ایم. برای دریافت اطلاعات تکمیلی به این صفحه مراجعه کنید.
خطرات تاخیر در انجام روکش
همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، به تعویق انداختن این موضوع، عواقبی به همراه دارد که بهتر است از آنها آگاه باشید. مهمترین آنها عبارتاند از:
- افزایش احتمال شکستگی تاج
- نفوذ میکروارگانیسمها از طریق پرکردگی موقت
- نیاز به درمان مجدد یا کشیدن دندان پس از گذشت مدت زمان بسیار کوتاه
عوامل مؤثر بر زمان روکش
درست است که هرچه فاصله میان درمان ریشه و روکش کوتاهتر باشد بهتر است، ولی در مواقعی این اقدام باید هر چه سریعتر اتفاق بیفتد:
- زمانی که تاج دندان به میزان زیادی آسیب دیده و یا تضعیف شده باشد،
- زمانی که این دندان، جزو دندانهای آسیاب باشد
اما در مواردی ممکن است که لثه نیاز به بهبود داشته باشد؛ تنها در این شرایط، زمانبندی متفاوت خواهد بود.
طول عمر دندان عصب کشی شده (با روکش و بدون روکش)
بر اساس آمارها طول عمر دندان روکششده بعد از عصبکشی به طور میانگین 10 سال بیشتر از طول عمر دندان عصب کشی شده بدون روکش است.
مقایسه ماندگاری دندان با روکش و بدون روکش
براساس نتایج حاصل از مطالعات گوناگونی که طی سالهای اخیر در این زمینه انجام شده است، میتوان نتیجه گرفت که دندانهای روکششده پس از درمان ریشه، بقای بیشتری دارند.
عوامل مؤثر بر طول عمر دندان عصب کشی شده
فارغ از تمام مواردی که تا به حال عنوان کردیم، چند فاکتور بسیار مهم وجود دارد که بر طول عمر دندان به شدت اثرگذار هستند:
- جنس و نوع ماده پرکننده: پرکننده نهایی دندان و جنس آن، به طور مستقیم بر میزان مقاومت و استحکام دندان پس از درمان اثر میگذارد.
- سن بیمار: طبیعی است که با افزایش سن، دندانها شکنندهتر میشوند؛ بنابراین افراد مسنتر، باید بیش از پیش از دندانهای خود مراقبت کنند.
- محل قرارگیری دندان در دهان: دندانهای انتهایی معمولاً فشار بیشتری را تحمل میکنند و در نتیجه، نیاز به حفاظت ساختاری موثرتری دارند.
- مراقبتهای دهانی و بهداشتی: رعایت مراقبت های بعد از عصب کشی دندان مانند مواردی چون مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان، مراجعه دورهای به دندانپزشک و کنترل عوامل تهدیدکننده سلامت و عمر دندان مثل دندانقروچه، همگی بر طول عمر دندان تأثیر بسزایی میگذارند.
مزایای روکش دندان بعد از عصبکشی
روکش کردن دندان عصب کشی شده، مزایای فراوانی به همراه دارد که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش مقاومت در برابر فشار
روکش باعث میشود فشار جویدن بر روی سطح وسیعتری توزیع شده و نقطه تمرکز فشار بر روی قسمتهای خاص کاهش یابد؛ این یعنی مقاومت بیشتر در برابر لبپریدگی و ترک.
بهبود شکل و ظاهر دندان
روکشهای سطحی سرامیکی یا زیرکونیا میتوانند رنگ دندان را بازیابی کرده و ظاهر فرد را بهبود بخشند.
جلوگیری از آسیبهای احتمالی
روکش موجب جلوگیری از بروز شکستگی و یا ترک در ریشه میشود و در نهایت، از کشیدن دندان نیز جلوگیری میکند.
افزایش دوام و عمر دندان
همانگونه که بحث شد، دندانهای روکششده معمولاً بقای طولانیتری داشته و کمتر به درمان مجدد نیاز پیدا میکنند.
معایب و مشکلات احتمالی روکش دندان
مثل هر درمان دیگری، روکش نیز معایب و ریسکهای خاص خود را دارد که باید حتماً در تصمیمگیری لحاظ شود. معایب روکش دندان عصب کشی شده شامل موارد زیر است:
حساسیت یا درد موقتی پس از روکش
بعد از نصب روکش ممکن است حساسیت موقت به سرما یا گرما یا فشار ایجاد شود که معمولاً طی چند روز تا چند هفته بهبود یافته و از بین میرود.
احتمال پوسیدگی در محل اتصال تاج و لثه
دو مورد موجب میشود که در محل اتصال تاج و لثه پوسیدگی ایجاد شده و دندان از آن نقطه، دچار آسیب شود:
- بهداشت ضعیف
- عدم تناسب با دندان
این دو مورد، با رعایت بهداشت و انتخاب پزشک مجرب، تا حد زیادی قابل پیشگیری است.
هزینه بالاتر نسبت به پرکردگی ساده
هزینه روکش ممکن است در ابتدا بسیار بیشتر از ترمیم معمولی به نظر بیاید؛ اما در طول زمان، قطعاً گزینهای مناسبتر و به صرفهتر خواهد بود.
چه زمانی نیازی به روکش دندان عصب کشی شده نیست؟
هر دندانی الزاماً نیاز به روکش ندارد و تصمیم نهایی، به نظر متخصص و شرایط فرد بستگی دارد. اما چه زمانی میتوان از روکش صرف نظر کرد؟
زمانی که بخش زیادی از تاج دندان سالم باقی مانده
اگر تخریب تاج دندان، بسیار محدود بوده و ساختار دندان سالم باشد، ترمیم ساده کافی است و دیگر نیازی به روکش نیست.
در دندانهای جلو با فشار کمتر در جویدن
دندانهای نیش و قدامی که کمتر در فرایند جویدن دخیل هستند، در برخی موارد با ترمیم ساده وضعیت خوبی پیدا میکنند؛ مخصوصاً اگر بیمار به رعایت بهداشت و مراقبت از دندانها اهمیت دهد.
زمانی که درمان ریشه سطحی و محافظهکارانه بوده است
اگر درمان ریشه به طور سطحی صورت گرفته و میزان قابل توجهی از ساختار تاج باقی مانده است، روکش ضرورتی نخواهد داشت.
نکته مهم: تنها دندانپزشک معالج پس از معاینه بالینی و بررسی تصاویر رادیوگرافیک میتواند تعیین کند که با توجه به شرایط شما، آیا روکش لازم است یا خیر.
مقاله پیشنهادی: معرفی بهترین متخصص عصب کشی غرب تهران
مراقبتهای بعد از روکش دندان عصب کشی شده
برای افزایش طول عمر روکش دندان باید نکات ساده اما مهمی را رعایت کنید:
- پرهیز از غذاهای سخت و چسبنده: تا چند روز اول پس از روکش دندان عصب کشی شده، از جویدن یخ، خوردن آجیل، تهدیگ و مواردی از این قبیل خودداری کنید.
- رعایت بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن مرتب (حداقل دو بار در روز) و استفاده از نخ دندان برای جلوگیری از پوسیدگی در مرز میان روکش و لثه ضروری است.
- استفاده از محافظ دندان در هنگام خواب (در صورت دندانقروچه): اگر شبها دندانقروچه دارید، باید از نایتگارد استفاده کنید تا فشارهای مکرر منجر به شکسته شدن و یا آسیب به روکش نشود.
- مراجعه منظم برای معاینه و بررسی سلامت روکش: توصیه میشود که هر ۶ ماه یکبار، برای معاینه و چکاپ به کلینیک مراجعه کنید تا در صورت وجود هر مشکلی، مورد زود شناسایی شده و اصلاح شود.
هزینه و عوامل مؤثر بر قیمت روکش دندان عصب کشی شده
هزینه روکش دندان به چند عامل مهم بستگی دارد:
1.نوع روکش
- اگر روکش فلزی باشد، دوام آن بالا است، قیمت آن معمولاً کمتر است؛ اما ظاهر چندان مناسبی نخواهد داشت.
- اگر روکش از جنس آلومینا یا سرامیک متکی بر فلز (PFM) باشد، ظاهر آن خوب و دوام آن مناسب است.
- روکشهای تمامسرامیک و یا روکشهای از جنس زیرکونیا بهترین انتخاب به لحاظ زیبایی هستند و به شدت برای دندانهای جلو مناسب خواهند بود؛ اما هزینه آنها به مراتب بالاتر است.
2.موقعیت دندان در دهان: روکش دندانهای آسیاب باید از مواد مستحکمتری ساخته شده باشد؛ بنابراین، هزینه آن نیز بیشتر خواهد بود.
3.دستمزد دندانپزشک و تجهیزات کلینیک: تجربه پزشک، کیفیت لابراتور و تجهیزات مورد استفاده نیز بر قیمت نهایی تاثیر دارند.
ما در کلینیک دندانپزشکی دیان، تلاش میکنیم گزینههایی با کیفیت عالی و قیمت مناسب ارائه دهیم و پیش از شروع درمان، برآورد هزینه کامل را به بیمار اعلام میکنیم.
جایگزینهای روکش دندان پس از عصبکشی
ممکن است روکش گزینه مناسبی برای شما نباشد یا حتی موقتاً ترجیح دهید گزینههای دیگری را انتخاب کنید؛ در این صورت میتوانید گزینههای زیر را در نظر داشته باشید:
پر کردن دندان با کامپوزیت یا آمالگام
در صورتی که آسیب دندان و میزان تخریب چندان زیاد نبوده و ساختار تاج حفظ شده است، ترمیم با کامپوزیت و آمالگام کفایت میکند. این روش، نسبت به روکش مقرون به صرفهتر است؛ اما مقاومت و دوام آن به مراتب کمتر است.
استفاده از اینله و آنله (Onlay / Inlay)
اینله یا آنله برای مواقعی مناسب است که بخش قابل توجهی از تاج حفظ شده، اما ترمیم ساده کافی نیست. محافظت اینله یا آنله نسبت به ترمیم ساده بیشتر است دارند؛ اما از روکش کامل کمتر خواهد بود.
بیشتر بخوانید: دلیل ایجاد بوی بد دهان چیست
مقایسه مزایا و معایب هر روش نسبت به روکش
- ترمیم (پرکردن) ساده: کمهزینه، سریع، دوام کوتاهتر و محافظت کمتر.
- اینله/آنله: مناسب برای دندانهای با میزان آسیبدیدگی متوسط، با دوام متوسط.
- روکش: دارای بهترین و بیشترین محافظت ساختاری، با دوام طولانی و هزینه بالاتر.
جمع بندی
در نهایت و به عنوان جمعبندی مطلب، باید بگوییم که اگر دندان عصب کشی شده روکش نشود، در بسیاری از موارد، فرد با خطرات قابل توجهی مانند شکستگی، تغییر رنگ، بازگشت عفونت و در نهایت از دست رفتن دندان مواجه خواهد شد. آگاهی از این نکته که روکش بعد از درمان ریشه میتواند بقای دندان را تضمین کند، تا حد بسیار زیادی بر تصمیمگیری و انتخاب درست، اثرگذار است و هزینههای اضافی ناشی از درمانهای تحمیلی ناشی از پوسیدگیهای عمیق بعدی را کاهش میدهد.
با همه اینها اگر هنوز در انتخاب بین روکش یا صرفاً ترمیم مردد هستید، بهترین راه این است که با یک دندانپزشک متخصص ترمیمی و اندو مشورت کنید تا ساختار تاج، موقعیت دندان، سن و عادات شما به دقت بررسی شود و بر اساس آن برنامه درمانی مناسب شخص شما طراحی شود.
تیم ما در کلینیک دندانپزشکی دیان آماده هستیم تا با معاینه دقیق، رادیوگرافی و طرح درمان شفاف، شما را راهنمایی کنیم. برای مشاوره و تعیین وقت معاینه میتوانید با شمارههای درج شده در سایت، تماس بگیرید.
آیا همه دندانهای عصبکشیشده حتماً باید روکش شوند؟
خیر؛ اما بیشتر دندانها با تخریب ساختاری زیاد، نیاز به روکش دارند. تصمیم نهایی بر اساس معاینه بالینی گرفته میشود.
اگر فعلاً روکش نکنم، تا چه مدت میتوانم با دندان زندگی کنم؟
این مدت به شرایط دندان، میزان ترمیم و عادات جویدن شما بستگی دارد؛ اما به طور کلی هرچه زودتر روکش شود، شانس حفظ دندان بیشتر خواهد شد.
آیا روکش جلوی تغییر رنگ دندان را میگیرد؟
بله. روکشهای سرامیکی و زیرکونیا میتوانند رنگ یکنواخت و طبیعی ایجاد کنند و تغییر رنگ داخلی دندان را پوشش دهند.
هزینه روکش چقدر است؟
هزینه روکش بسته به نوع آن، موقعیت دندان و تعرفه کلینیک، متغیر است.
آیا روکش باعث درد طولانیمدت میشود؟
حساسیت موقتی ممکن است رخ دهد؛ اما درد طولانیمدت غیر معمول است. در صورتی که درد ادامهدار شد، باید حتماً با دندانپزشک خود تماس بگیرید و موضوع را پیگیری کنید.
