کشیدن دندان در افراد دیابتی

کشیدن دندان در افراد دیابتی، در بیشتر موارد انجام می‌شود، اما قبل از انجام آن وضعیت قند خون، سلامت لثه و دندان و شرایط عمومی بیمار، باید بررسی شود. دیابت کنترل‌نشده بر روند ترمیم زخم اثر می‌گذارد و باعث بروز عفونت می‌گردد. از طرفی دیگر، یکی دیگر از مسائلی که باید به آن توجه شود، پایین افتادن قند خون در زمان مراجعه یا بعد از کشیدن دندان است.

به طور کل، دیابت، باعث ممنوعیت کشیدن دندان نمی‌شود. اگر بیماری تحت کنترل باشد و دندانپزشک از وضعیت پزشکی بیمار و داروهای مصرفی او اطلاع داشته باشد، درمان با برنامه‌ریزی مناسب انجام می‌شود. در شرایطی که قند خون به‌خوبی کنترل نشده یا عفونت شدیدی وجود دارد، ابتدا لازم است وضعیت بیمار پایدار گردد یا اقدامات درمانی با هماهنگی پزشک انجام شود. در این مطلب از سایت دیان دنت درباره این موضوع بیشتر توضیح می‌دهیم.

آیا کشیدن دندان در افراد دیابتی خطرناک است؟

بیماری دیابت، باعث خطرناک شدن کشیدن دندان نمی‌شود، مسئله اصلی، میزان کنترل بیماری و شرایط دهان و دندان بیمار است. معمولا بیشتر درمان‌های دندانپزشکی و جراحی‌های عادی، برای فردی که قند خون مناسبی دارد، مانند سایر بیماران انجام می‌شود.

با این حال، قند خونی که به صورت مداوم بالا باشد، توانایی بدن برای مقابله با عفونت و ترمیم بافت آسیب‌دیده را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین، در مورد زمان و نحوه کشیدن دندان در افراد دیابتی، باید با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری کرد.

شرایط لازم برای کشیدن دندان در افراد دیابتی

دندانپزشک پیش از کشیدن دندان، باید به طور کامل از وضعیت بیمار آگاه باشد. تنها نباید به اندازه‌گیری قند خون در روز مراجعه برای تصمیم‌گیری، اکتفا کرد؛ عواملی مانند داروها، سابقه نوسان قند، بیماری‌های زمینه‌ای و وضعیت عفونت دهان نیز مهم هستند.

1. کنترل مناسب قند خون و بررسی وضعیت دیابت

میزان کنترل دیابت، حتما باید قبل از کشیدن دندان بررسی شود. دندانپزشک ممکن است درباره آخرین آزمایش HbA1c یا میزان قند خون بیمار سؤال کند و اگر نیاز باشد، قند خون در روز درمان نیز چک شود.

تنها در عدد قند خون برای همه افراد یک میزان ثابت و قطعی تعیین نمی‌شود. نوع دیابت، داروهای مصرفی و شرایط عمومی بیمار هم در تصمیم‌گیری اثر می‌گذارند. در بیمارانی که دیابت کنترل‌نشده دارند، انجام برخی اقدامات ممکن است تا زمان بهبود کنترل قند به تاخیر بیفتد.

2. بررسی وجود عفونت یا التهاب دندان و لثه

اگر در دهان آبسه، التهاب شدید لثه یا عفونت دندان وجود داشته باشد، باید پیش از درمان به صورت دقیق بررسی شود. بعضی اوقات، برای رفع مشکل عفونت دندان، باید دندان را کشید و نباید روند درمان را فقط بخاطر دیابت، به تاخیر انداخت.

در این شرایط، دندانپزشک بر اساس شدت عفونت و وضعیت عمومی بیمار درباره نحوه درمان تصمیم‌گیری می‌کند. تجویز آنتی‌بیوتیک هم باید براساس شرایط بیمار انجام شود و نباید به صورت خودسرانه آن را مصرف کرد.

3. ارزیابی وضعیت عمومی و بیماری‌ های زمینه ‌ای

بیماری دیابت امکان دارد با مشکلات دیگری مانند بیماری‌های قلبی، کلیوی یا فشار خون بالا، همراه باشد. همچنین بعضی بیماران از انسولین یا داروهایی استفاده می‌کنند که باعث می‌شود قند خون کاهش یابد. بنابراین بیمار باید فهرست داروهایی که مصرف می‌کند و اطلاعات مربوط به بیماری‌های زمینه‌ای را با دندانپزشک در میان بگذارد. در مواردی که وضعیت پزشکی بیمار پیچیده باشد، حتما باید با پزشک معالج هماهنگی‌های لازم صورت بگیرد.

4. انتخاب زمان مناسب برای انجام کشیدن دندان

مراجعه در ساعات ابتدایی روز برای بسیاری از بیماران دیابتی، زمان مناسبی است. توصیه می‌شود بیمار طبق دستور پزشک و دندانپزشک، برای وعده غذایی و داروهای معمول خود برنامه‌ریزی کند و زمان مصرف دارو یا انسولین خود را بدون هماهنگی، تغییر ندهد.

این امر به ویژه در رابطه با افرادی که انسولین یا بعضی داروهای کاهش دهنده قند خون را مصرف می‌کنند، بسیار پراهمیت است؛ زیرا هرگونه تغییر در زمان خوردن غذا یا مصرف دارو، باعث احتمال افت قند خون می‌شود.

بیشتر بخوانید: ایمپلنت دندان در افراد دیابتی چگونه است؟ چه نکاتی باید رعایت شود

کشیدن دندان در افراد دیابتی چه عوارضی دارد؟

بیشتر عوارضی که ممکن است از دندان کشیدن ایجاد شود، در بیماران دیابتی همانند سایر بیماران است، اما اگر دیابت به صورت مناسبی کنترل نشود، بعضی نگرانی‌ها افزایش می‌یابد. در ادامه به مهم‌ترین موارد اشاره می‌کنیم:

1) عفونت و تاخیر در ترمیم زخم

قند خونی که بالا و کنترل‌نشده باشد، باعث ایجاد اختلال در روند ترمیم زخم می‌شود. به همین دلیل، حتما باید به مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان و کنترل قند خون توجه کرد.  البته شواهد جدید نشان می‌دهد که در افراد دیابتی که قند خونشان کنترل شده است، تاخیر در ترمیم یا عفونت پس از دندان کشیدن، چندان با افراد سالم تفاوتی ندارد. بنابراین فقط به خاطر مشکل دیابت، احتمال ایجاد عوارض بعد از کشیدن دندان، قطعی نیست.

2) افت یا افزایش قند خون

ترس از دندانپزشکی، تغییر در زمان صرف وعده غذایی یا تغییر دادن زمان مصرف داروها، در میزان قند خون نوسان ایجاد می‌کند. افت قند خون هم به ویژه در بیمارانی که انسولین یا داروهای کاهش‌دهنده قند خون مصرف می‌کنند، بسیار مهم است. درنتیجه، بیمار نباید پیش از کشیدن دندان بدون هماهنگی، انسولین یا داروی دیابت خود را متوقف کند یا مقدار آن را تغییر دهد. در صورتی که قرار شود بیمار بعد از درمان، ‌برای مدتی غذای کمتری بخورد، حتما باید نحوه مصرف داروها از قبل مدیریت شود.

چه زمانی کشیدن دندان در فرد دیابتی باید به تعویق بیفتد؟

تصمیم به تعویق انداختن کشیدن دندان، براساس شرایط هر بیمار تعیین می‌شود. مثلا، اگر دیابت کنترل‌نشده باشد، بیمار با مشکلاتی مثل نوسانات شدید قند خون مواجه باشد یا وضعیت عمومی مناسبی برای انجام جراحی نداشته باشد، دندانپزشک ممکن است نخست کنترل بیماری را در اولویت قرار دهد.

در مواردی که به دلیل مواردی مثل عفونت شدید، دندان حتما باید کشیده شود، نباید فقط به دلیل بالا بودن قند خون درمان دندان را بدون بررسی بیشتر به تاخیر انداخت. در این موقعیت، دندانپزشک با در نظر گرفتن فوریت درمان و شرایط بیمار، برای انجام مناسب‌ترین روش درمان تصمیم‌گیری می‌کند.

در نتیجه برای همه بیماران دیابتی، یک عدد مشخصی از قند خون را برای «حد مجاز کشیدن دندان» نباید در نظر گرفت. اگر قند خون بیمار بالا یا ناپایدار باشد، احتمالا باید با پزشک معالج مشورت کرد.

مراقبت‌ های بعد از کشیدن دندان در افراد دیابتی

توجه به مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان برای افراد مبتلا به دیابت، بسیار اهمیت دارد. از جمله مهم‌ترین نکاتی که باید در نظر گرفته شود، رعایت کردن دستورهای دندانپزشک و کنترل مناسب قند خون در روزهای بعد از درمان است.

تا وقتی که دندانپزشک اجازه نداده، محل زخم با زبان یا دست نباید تحریک شود. به علاوه بهداشت دهان باید طبق دستور پزشک رعایت شود. در روزهای اول نیز بهتر است بیمار غذاهای مناسب و قابل ‌تحملی مصرف کند تا اختلالی در دریافت مواد غذایی و داروهای دیابت ایجاد نشود.

اگر درد به‌ جای اینکه کاهش یابد، بیشتر شود یا مشکلاتی مثل تورم قابل توجه، تب، ترشح چرکی یا خونریزی مداوم وجود داشته باشد، حتما باید با دندانپزشک تماس گرفت. در مورد بیماران دیابتی بهتر است محل کشیدن دندان همواره بررسی شود، علی‌الخصوص اگر قند خون آنها کنترل نشده باشد.

جمع‌ بندی

در اکثر موارد، کشیدن دندان در افراد دیابتی انجام‌پذیر است و بیماری دیابت به‌تنهایی مانع درمان نمی‌شود. موضوعی که باید به آن توجه شود، کنترل مناسب قند خون و ارزیابی شرایط دهان و دندان بیمار قبل از درمان است.

در صورتی که دیابت کنترل‌نشده باشد، عفونت شدید یا بیماری‌های زمینه‌ای مهمی وجود داشته باشد، دندانپزشک احتمالا به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد یا ممکن است زمان درمان تغییر کند. همچنین تغییر خودسرانه در مصرف انسولین یا داروهای دیابت، قبل از کشیدن دندان ممکن است شرایط را خطرناک کند و هرگونه تغییر در دارو باید تحت نظر پزشک انجام شود.

سوالات متداول