
مواد غذایی که در طول روز مصرف میکنیم تأثیر قابل توجهی بر سلامت دهان و دندان دارد. مصرف غذاهای شیرین موجب خراب شدن دندانها میشود و میزان مصرف آنها باید کاهش پیدا کند. در مقابل مصرف ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز و ضروری برای حفظ سلامت دندانها باید به اندازه کافی باشد، زیرا کمبود آنها میتواند علت پوسیدگی دندانها باشد. مواد معدنی مانند کلسیم و ویتامینهای همچون ویتامین D و ویتامین C یا A از جمله ویتامینهای ضروری برای حفظ سلامت دندانها هستند که کبمود آنها موجب پوسیدگی و خراب شدن دندانها میشود. بنابراین داشتن یک رژیم غذایی متنوع و غنی از میوهها، سبزیجات، لبنیات و پروتئینهای بدون چربی که حاوی تمامی مواد مغذی موردنیاز برای سلامت دهان و دندان است ضروری است. در این مقاله میخواهیم شما را با انواع ویتامینها و مواد مغذی موردنیاز برای حفظ سلامت دندان و دهان و جلوگیری از پوسیدگی دندان ها آشنا کنیم.

کمبود ویتامینها چه ارتباطی با پوسیدگی دندان دارد؟
کمبود ویتامینها وعدم دریافت کافی مواد مغذی مورد نیاز برای حفظ سلامت دهان و دندان معمولا تأثیر خود را روی مینای دندان و سلامت لثهها میگذارد.در واقع اگر ویتامینهای ضروری برای حفظ سلامت مینای دندان و ویتامینهایی که در حفظ سلامت لثهها مؤثرهستند به میزان کافی مصرف نشوند و یا جذب بدن نشوند، خطر پوسیدگی دندان افزایش پیدا میکند. نامناسب بودن و کمبود ویتامین در زمان رشد دندانها ساختار دندان را دچار اختلال میکند و خطر پوسیدگی را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
کمبود کدام ویتامینها و مواد معدنی باعث پوسیدگی دندان میشود؟
رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان و مصرف زیاد شیرینیجات اصلیترین دلایل پوسیدگی دندان هستند. اما تغذیه مناسب و دریافت ویتامین و مواد مغذی به اندازه کافی نیز نقش مهمی در سلامت دندانها دارد. کمبود ویتامین و مواد مغذی موجب تضعیف مینای دندان و تحلیل رفتن لثهها میشود و خطر پوسیدگی را افزایش میدهد. در ادامه شما را با انواع ویتامین موردنیاز برای جلوگیری از پوسیدگی دندان آشنا میکنیم.

ویتامین D و نقش آن در استحکام دندانها
ویتامین د یکی از مهمترین ویتامینهای موردنیاز برای رشد دندان است که کمبود آن خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد. ویتامین د وظیفه تنظیم سطح کلسیم و فسفر را برعهده دارد که هر دو در ساختار و استحکام دندانها نقش مهمی ایفا میکنند. در صورتی که ویتامین د به اندازه کافی جذب بدن نشود، بدن نمیتواند کلسیم کافی جذب کند و این مسئله موجب ضعیف شدن مینای دندان، دردهای عضلانی و استخوانی، کاهش تراکم استخوانهای فک و افزایش خطر پوسیدگی میشود. ویتامین D در نور خورشید، ماهیهای چرب مانند سالمون، تن و ساردین، زرده تخممرغ، لبنیات غنیشده مانند شیر و پنیر و قارچهای غنیشده با ویتامین D وجود دارد.
ویتامین C و سلامت لثه و دندان
ویتامین C یکی دیگر از ویتامینهای موردنیاز برای حفظ سلامت دندانها و جلوگیری از پوسیدگی آنها است. ویتامین ث با تقویت کلاژنسازی موجب قوی و سالم ماندن بافتهای لثه میشود و ضمن کاهش التهاب از خونریزی لثه و عفونتهای دهانی جلوگیری میکند. کمبود ویتامین ث موجب ضعیف شدن لثهها و ملتهب شدن آنها میشود و مقاومت آنها در برابرعفونت و باکتریها را کاهش میدهد و خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد. ویتامین C در میوه و سبزیجاتی همچون مرکبات مانند پرتقال، لیمو و گریپفروت، فلفل دلمهای قرمز، توتفرنگی، کلم بروکلی و کیوی یافت میشود.
ویتامین A و حفظ سلامت دهان
ویتامین A یکی از ویتامینهای مهم در حفظ سلامت دهان و دندان است که از طریق افزایش تولید بزاق، به شستشوی دهان و کاهش اسیدیته کمک میکند. ویتامین آ با ترمیم و بازسازی بافتهای دهانی، از لثهها در برابر عفونتها و التهابات محافظت میکند و مانع از پوسیدگی دندان میشود. کمبود این ویتامین باعث خشکی دهان و تجمع باکتریها و افزایش خطر پوسیدگی میشود. هم چنین کمبود ویتایمن A موجب التهاب و ضعیف شدن لثهها و افزایش خطر عفونت و خونریزی در آنها میشود. هویج، کدو تنبل، سیبزمینی شیرین، اسفناج و دیگر سبزیجات برگدار سبز، جگر گاو و مرغ، زرده تخممرغ، انبه و زردآلو سرشار از ویتامین آ هستند.
ویتامین K و سلامت استخوان و دندان
ویتامین K برای لخته شدن خون موردنیاز است و از خونریزی لثه پیشگیری میکند. کمبود ویتامین K موجب خونریزی خود به خودی لثهها و هم چنین افزایش حساسیت لثهها میشود که این موضوع در درازمدت خطر پوسیدگی دندانها را افزایش میدهد. سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج، کلم پیچ و کلم بروکلی، روغنهای گیاهی مانند روغن سویا و روغن کانولا، کلم، بخصوص کلم بروکلی و کلم پیچ، جگر گاو، کیوی و آووکادو غنی از ویتامین K هستند.
کلسیم و استحکام مینای دندان
کلسیم یکی از اصلیترین مواد معدنی موردنیاز برای حفظ سلامت دندانها است. کمبود کلسیم خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش میدهد و موجب ضعیف شدن استخوان فک نیز میشود. ضعیف شدن فک ریسک از دست دادن دندانها را افزایش میدهد. کمبود کلسیم هم چنین ریسک پوسیدگی دندان و شکنندگی عمومی دندان را بیشتر میکند. کلسیم در مواد غذایی همچون شیر، پنیر، ماست، اسفناج، کلم بروکلی و کلم کیل، بادام و دانهها و مکملهای کلسیم وجود دارد.
فسفر و نقش آن در سلامت مینای دندان
فسفر به همراه کلسیم نقش مهمی در افزایش استحکام و تقویت دندانها دارند. کمبود این ماده معدنی موجب نازک شدن مینای دندان، افزایش حساسیت دندانها، افزایش خطر پوسیدگی دندان و ضعیف شدن دندانها میشود. گوشت قرمز، ماهی سالمون، تخم مرغ، عدس و بادام به عنوان اصلیترین منابع تامین فسفر شناخته میشوند.
کمبود ویتامینها چگونه روی مینای دندان و لثه تأثیر میگذارد؟
کمبود ویتامینها و مواد معدنی از طریق تاثیری که بر روی مینای دندان و حفظ سلامت لثهها میگذارند، روی سلامت دندانها اثر میگذارند. در صورتی که ویتامینها موردنیاز برای محافظت از مینای دندان و حفظ سلامت لثهها دریافت نشوند، ریسک پوسیدگی دندان بیشتر میشود.
برای جلوگیری از پوسیدگی دندان چه مواد غذایی بخوریم؟
رژیم غذایی مناسب و مصرف غذاهای سرشار از کلسیم، ویتامین D و آنتیاکسیدانها موجب تقویت مینای دندان، کاهش التهاب لثه، جلوگیری از تشکیل پلاک و کاهش خطر پوسیدگی دندان میشود. میوهها و سبزیجات تازه، محصولات لبنی مثل پنیر، ماست و شیر، چای سبز، آجیل و دانهها و ماهی مواد غذایی موثر در پشگیری از پوسیدگی دندان هستند.

غذاها و نوشیدنیهای مضر برای دندان
مواد قندی و شیرینیها اصلترین مواد غذایی هستند که موجب پوسیدگی دندانها میشوند. نوشابههای گازدار، آبمیوهها، کوکیها و شیرینیها، غلات صبحانه، بستنی و ماست و شیر طعم دار موجب افزایش خطر پوسیدگی دندان میشوند. چای، قهوه و آدامس نیز سلامت دندانها را به خطر میاندازند و ریسک پوسیدگی دندان را بیشتر میکنند.
آیا مصرف مکملهای ویتامینی از پوسیدگی دندان جلوگیری میکند؟
در صورتی که از طریق رژیم غذایی مناسب و متعادل امکان دریافت ویتامینهای موردنیاز برای جلوگیری از پوسیدگی دندان میسر نباشد میتوان از مکملهای ویتامینی استفاده کرد. این مکملها نیاز بدن به ویتامینها را تامین میکنند و از پوسدگی دندان جلوگیری میکنند.
چگونه از پوسیدگی دندان ناشی از کمبود مواد مغذی پیشگیری کنیم؟
بهترین روش برای جلوگیری از پوسیدگی دندان ناشی از کمبود مواد غذایی، گنجاندن غذاهای غنی از مواد مغذی در رژیم غذایی است که ویتامینها مورد نیاز بدن را تامین میکند. یک رژیم غذایی سالم و متعادل نیاز شما به ویتامینهای موردنیاز برای جلوگیری از پوسیدگی دندان را تامین میکند. در صورتی که مواد غذایی مصرفی ویتامینهای موردنیاز شما را تامین نکرد میتوانید از مکملهای ویتامینی استفاده کنید.
تشخیص و درمان پوسیدگی دندان در کلینیک دندانپزشکی دیان
اصلاح رژیم غذایی و تأمین ویتامینهای موردنیاز بدن میتواند به حفظ سلامت دندانها کمک کند، اما زمانی که مینای دندان تخریب شده یا پوسیدگی شکل گرفته است، مصرف ویتامین بهتنهایی جای درمان دندانپزشکی را نمیگیرد. در کلینیک دندانپزشکی دیان در غرب تهران (صادقیه)، ابتدا وضعیت دندانها توسط دندانپزشک بررسی شده و متناسب با میزان آسیب، طرح درمان مشخص میشود. خدماتی مانند ترمیم و پر کردن دندان، عصبکشی و بازسازی دندانهای آسیبدیده در این مجموعه ارائه میشود و وجود تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب از ویژگیهای کلینیک دیان است. همچنین برای جلوگیری از بهتعویق افتادن درمانهای ضروری به دلیل هزینه، امکان استفاده از شرایط پرداخت اقساطی با ۳۰ درصد پیشپرداخت و اقساط ۶ ماهه بدون سود را در دیان دارید.
جمعبندی
یک رژیم غذایی سالم و مغذی که سرشار از ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز برای سلامتی دندانها باشد میتواند از پوسیدگی آنها جلوگیری کند. کمبود ویتامین و مواد معدنی موجب ضعیف شدن لثهها و استخوانهای فک میشود و خطر افزایش پوسیدگی دندان را افزایش میدهند. در صورتی که مواد غذایی مصرفی نیاز بدن شما به ویتامین و مواد معدنی موردنیاز را تامین نکرد میتوانید از مکمل استفاده کنید.
سؤالات متداول
مبود کدام ویتامین بیشترین ارتباط را با پوسیدگی دندان دارد؟
ویتامین D بیشترین تأثیر را روی سلامت دندان دارد و کمبود آن موجب پوسیدگی دندان میشود.
آیا کمبود ویتامین D باعث پوسیدگی شدید دندان میشود؟
کمبود ویتامین د، جذب کلسیم را کاهش میدهد و خطر پوسیدگی دندان را افزایش میدهد.
آیا کمبود کلسیم باعث خرابی دندان میشود؟
کمبود کلسیم موجب ضعیف شدن و کاهش استحکام دندانها و پوسیدگی آنها میشود.
آیا مکملهای ویتامینی میتوانند پوسیدگی دندان را درمان کنند؟
مصرف مکملهای ویتامینی میتواند در پیشگیری و کنترل پوسیدگی دندان مؤثر واقع شود.
برای تقویت مینای دندان چه غذاهایی بخوریم؟
غذاهای سرشار از ویتامین B 12 و کلسیم مثل عدس و لوبیا و گوشت قرمز و ویتامین د مانند قزلآلا یا مواد لبنی برای تقویت مینای دندان مؤثر هستند.
