درد براکت ارتودنسی

اگر دندان‌های خود را به‌تازگی ارتودنسی کرده‌اید یا اخیرا برای تنظیم مراجعه ارتودنسی خود به کلینیک دندانپزشکی مراجعه نموده‌اید، ممکن است حالا در حال تجربه درد، فشار، حساسیت دندان‌ها یا زخم روی لب و گونه خود باشید. این مشکلات برای بسیاری از افراد نگران‎کننده است؛ اما در واقع این علائم کاملا طبیعی هستند، اثر موقتی دارند و می‌توان آن‌ها را کنترل کرد. در واقع درد براکت ارتودنسی بخشی طبیعی از فرآیند جابه‌جایی دندان‌هاست و یک اتفاقا یک نشانه خوب است؛ زیرا نشان می‎دهد که درمان شما در مسیر درستی قرار گرفته و اثربخش بوده است.

با این حال اطلاع نداشتن از اینکه چه علائمی طبیعی است و چه زمانی باید نگران شد، ممکن است اضطراب شما را بیشتر کند. به همین دلیل ما در این مقاله از کلینیک دیان تلاش می‌کنیم تا به سوالات شما درباره درد براکت ارتودنسی پاسخ دهیم؛ اما به طور کلی به یاد داشته باشید که بیشتر دردهای ارتودنسی در چند روز اول کاهش می‌یابد و با روش‌های ساده قابل کنترل است و نیازی به نگرانی نیست. 

درد براکت ارتودنسی چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

همانطور که می‌دانید، فرآیند ارتودنسی به شکلی است که در آن دندان‌ها به وسیله براکت و سیم تحت فشار کنترل شده قرار می‌گیرند تا به تدریج حرکت کنند و جای‌‌گیری منظم‌تری داشته باشند. همین فشار پیوسته، اصلی‌ترین دلیل ایجاد درد در دهان است. علاوه‌براین، لثه، بافت گونه‌ها و لب‌ها نیز باید خود را با وجود براکت‌ها در دهان سازگار کنند که این موضوع نیز گاهی زمان‌بر است و ممکن است با زخم یا سوزش در این نواحی همراه باشد. اما همانطور که پیش‌تر اشاره شد هیچ کدام از این عوارض نگران‌کننده نیستند و تنها بخشی از روند طبیعی درمان به حساب می‌آیند. 

درد بلافاصله پس از نصب براکت

• معمولاً در چند ساعت اول آغاز می‌شود.
• احساس فشار و تیر کشیدن طبیعی است.
• ممکن است دندان‌ها هنگام بستن دهان یا غذا خوردن حساس شوند.

درد براکت ارتودنسی در هفته اول

• درد معمولاً ۳ تا ۷ روز طول می‌کشد.
• بافت‌های نرم (لب، گونه) به براکت‌ها عادت می‌کنند.
• حساسیت دندان‌ها نسبت به غذاهای سفت در این بازه زمانی بیشتر است.

درد براکت ارتودنسی دندان هنگام سفت کردن یا تنظیم

• هر بار تنظیم ماهانه باعث ایجاد فشار جدید در دهان می‌شود.
• معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، داشتن درد ملایم تا متوسط طبیعی است.
• کمپرس سرد و غذای نرم بهترین روش مدیریت درد در این دوره است.

یه نکته مهم و کاملا معتبر درباره درد براکت ارتودنسی که در منابع تخصصی دندان‌پزشکی مثل انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا (AAO) هم تأیید شده است:

بیشترین شدت درد معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از تنظیم یا نصب براکت‌ها حس می‌شه و کاملاً طبیعی به‌حساب می‌آید. دلیلش هم فشار کنترل‌شده‌ایه که روی دندان‌ها وارد می‌شود تا حرکت کنند. درواقع خود دندان‌ها درد می‌گیرند، نه براکت‌ها.

انواع درد در دوران ارتودنسی

شما ممکن است در طول دوره درمان خود دردهای متفاوتی را تجربه کنید. بخشی از این دردها کاملا طبیعی و نشانه روند درست درمان هستند و شناخت انواع آن‌ها کمک می‌کند تا با آرامش بیشتری مسیر درمان خود را طی کنید. در ادامه به بررسی انواع دردهای طبیعی در این دوران می‌پردازیم. 

1.درد دندان‌ها و فک

این درد به دلیل حرکت استخوان و رباط‌های نگهدارنده دندان‌ها ایجاد می‌شود و یکی از شایع‌ترین انواع درد در زمان ارتودنسی است. 

2.درد لثه و فشار ناشی از جابه‌جایی دندان‌ها

در مسیر روند درمانی گاهی ممکن است لثه کمی متورم ‌شود که این التهاب با درد اندکی همراه است؛ اما اگر التهاب شدید باشد و درد زیادی برای شما ایجاد کند، بهتر است با یک پزشک درباره آن مشورت کنید. 

3.درد ناشی از برخورد براکت با لب و گونه

براکت‌ها ممکن است در برخورد با لب‌ها و گونه‌ها ایجاد ساییدگی و زخم خفیف کنند. 

4.درد ناشی از سیم، کش یا تجهیزات جانبی

سیم‌های اضافی، کش‌های رنگی، الاستیک‌ها یا اسپرینگ‌ها معمولا فشار بیشتری ایجاد می‌کنند و به همین میزان درد بیشتری نیز به همراه دارند. 

روش‌های کاهش درد براکت ارتودنسی

گفتیم که داشتن درد در فرآیند ارتودنسی کاملا طبیعی است؛ اما این بدین معنا نیست که نمی‌توان این درد را کنترل کرد یا کاهش داد. در ادامه به معرفی 8 روش کاربردی برای کاهش درد براکت ارتودنسی خواهیم پرداخت. 

مصرف داروهای مسکن مناسب

• ایبوپروفن یا استامینوفن طبق دستور پزشک
• پرهیز از مصرف خودسرانه مسکن‌های قوی

توجه داشته باشید که اگر این داروها را در ۲۴–۴۸ اول مصرف کنید، مؤثرتر است.

استفاده از موم ارتودنسی

• موم را روی براکت‌هایی که بیشترین اصطکاک را ایجاد می‌کنند قرار دهید.
• به طور مستمر و تا بهبود درد براکت ارتودنسی از این روش استفاده کنید. 

موم ارتودنسی بهترین محافظ برای لب‌ها و گونه‌هاست و می‌تواند تا حد زیادی از ایجاد اصطکاک و زخم جلوگیری کند. 

کمپرس سرد یا نوشیدن آب سرد

• کمپرس سرد را ۱۰ دقیقه روی صورت بگذارید. (نه داخل دهان)
• تا زمان کاهش ورم و درد اولیه صبر کنید.

خوردن نوشیدنی‌های خنک نیز می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. 

شست‌وشوی دهان با آب گرم و شور

• یک لیوان آب نمک ولرم تهیه کنید. میزان نمک نباید خیلی زیاد باشد و دمای آب نیز بسیار بالا یا بسیار پایین نباشد.
  دهان خود را به آرامی با محلول شست‌وشو دهید. 

آب نمک ولرم بهترین ضد التهاب طبیعی برای دهان است و می‌تواند به بهبود زخم‌های دهان و دندان کمک کند. 

ماساژ لثه و مراقبت از بافت‌های نرم

• دستتان را به خوبی ضدعفونی کنید. 
• با نوک انگشت تمیزتان بافت‌های نرم را به آرامی ماساژ دهید.
• اگر معذوریت خاصی در استفاده از بی‌حس‌کننده‌ها ندارید، می‌توانید از از ژل‌های بی‌حس‌کننده مخصوص دهان استفاده کنید. 

رعایت بهداشت دهان و مسواک نرم

• از یک مسواک نرم مخصوص ارتودنسی استفاده کنید.
• در روزهای ابتدایی روند درمان، مسواک زدن را به صورت آرام و تدریجی شروع کنید.
• از نخ دندان مخصوص ارتودنسی استفاده کنید. 

خوردن غذاهای نرم در روزهای اول

• سوپ، پوره، ماست، تخم‌مرغ، پاستا بهترین غذاها برای روزهای اول پس از ارتودنسی هستند. 
• پرهیز از غذاهای سفت مثل آجیل و نان بربری می‌تواند درد براکت ارتودنسی را کاهش دهد. 

استفاده از گارد یا محافظ دهان

• اگر ورزشکار هستید یا دهان شما دارای حساسیت بافتی است، برای کاهش درد براکت ارتودنسی و جلوگیری از ایجاد زخم بهتر است از گارد یا محافظ دهان استفاده کنید. 

مشکلات رایج براکت و دردهای ناشی از آن

در بسیاری از موارد درد براکت ارتودنسی ناشی از مشکلات رایجی است که برای آن ایجاد می‌شود. این مشکلات می‌توانند خود باعث بروز درد در دهان و لثه شوند یا درد پیشین را افزایش دهند. 

شل یا جدا شدن سیم و براکت

• می‌تواند باعث ایجاد خراش داخل دهان شود.
• نیازمند مراجعه در اولین فرصت

شکستن براکت

• معمولاً همراه با درد نیست، اما باعث حرکت اشتباه دندان می‌شود.

گیر کردن مواد غذایی بین براکت‌ها

• می‌تواند درد، فشار و بوی بد ایجاد کند.
• استفاده از واترپیک یا مسواک بین‌دندانی توصیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: دندانپزشکی تحت بیهوشی در تهران

کشیدگی بیش از حد سیم ارتودنسی

• سیم بلند شده ممکن است گونه را زخم کند و درد زیادی ایجاد نماید.
• پوشاندن با موم تا زمان مراجعه بهترین راه‌حل است؛ اما حتما باید به دندانپزشک متخصص مراجعه شود. 

حساسیت دندان‌ها هنگام ارتودنسی

• حساسیت به سرما، گرما یا جویدن بعد از ارتودنسی دندان طبیعی است.
• اما اگر بیش از دو هفته طول بکشد نیازمند بررسی دقیق است.

بروز زخم دهانی و جراحات ناشی از براکت

• با آب نمک و موم ارتودنسی قابل‌درمان است.
• زخم‌های عمیق نیازمند بررسی متخصص هستند.

درد پس از تعویض سیم یا تنظیمات ماهانه

درد براکت ارتودنسی معمولا پس از تعویض سیم یا مراجعه برای تنظیم ماهانه افزایش می‌یابد. این یک موضوع کاملا طبیعی است؛ زیرا در هر مرحله فشار جدیدی به دندان‌ها وارد می‌شود تا جاگیری بهتری داشته باشند.

مدت زمان درد بعد از تنظیم سیم

• معمولاً ۱ تا ۳ روز
• در برخی افراد تا یک هفته ادامه دارد.

تفاوت درد براکت ارتودنسی در فک بالا و پایین

• فک پایین معمولاً حساس‌تر است.
• فشار روی فک بالا بیشتر در روز دوم بروز پیدا می‌کند.

چگونه بعد از تنظیم براکت درد را کمتر کنیم؟

• مصرف مسکن‌های ساده قبل از شروع درد.
• استفاده از کمپرس سرد به صورت خارجی در ۲۴ ساعت اول پس از تنظیم مجدد. 
• مصرف غذای نرم.
• پرهیز از ورزش سنگین همان روز.

چه مدت درد براکت ارتودنسی ادامه دارد؟

با وجود اینکه درد براکت ارتودنسی یک امر طبیعی است؛ اما معمولا دائمی نیست و مدت مشخصی ادامه دارد. اگر پس از یک بازه زمانی مشخص هنوز درد مثل روزهای اول به قوت خود باقی بود بهتر است به یک دندانپزشک متخصص مراجعه شود. 

درد چند روز اول

• بیشترین شدت در روز ۱ تا ۳
• کاهش تدریجی تا روز ۷

درد در طول درمان

• دردهای کوتاه‌مدت پس از تنظیم طبیعی‌اند.
• درد شدید یا مداوم نشانه مشکل است.

درد پس از برداشتن براکت

• معمولاً بسیار کم
• بیشتر ناشی از حساسیت سطح دندان‌هاست.

بیشتر بخوانید: هزینه ارتودنسی دندان

چه زمانی باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنیم؟

شاید اکنون برای شما این سوال ایجاد شده باشد که اگر درد براکت ارتودنسی در روزهای اول و پس از تنظیم مجدد طبیعی است، چه زمانی نیاز است که به متخصص مراجعه کنیم؟ در ادامه به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت: 

درد شدید بیش از ۷ روز

اگر درد لثه و بافت‌های داخلی بیش از 7 روز ادامه داشته باشد، این درد دیگر طبیعی نیست و باید بررسی شود.

زخم‌های دهانی عمیق یا خونریزی

اگر زخم‌هایی که در دهان شما ایجاد شده بسیار عمیق هستند یا خونریزی زیادی دارد، موم و آب نمک برای درمان این شرایط کافی نیست؛ نیاز به اصلاح براکت دارید و باید به متخصص مراجعه کنید. 

لق شدن براکت یا سیم

در صورتی که براکت یا سیم ارتودنسی شما لق شود، حرکت دندان شما مختل خواهد شد، یعنی روند ارتودنسی دیگر به درستی کار نخواهد کرد. پس باید حتما در اولین فرصت این مشکل را اصلاح کنید. 

تب، تورم یا درد ضربانی لثه

اگر درد شما به صورت ضربان دار حس می‌شود یا با تب و تورم همراه است ممکن است نشانه‌ای از وجود عفونت جدی باشد. پس حتما باید از دندانپزشک متخصص مشورت بگیرید. 

آیا جایگزینی برای ارتودنسی سنتی وجود دارد؟

گفتیم ارتودنسی معمولا با درد، زخم و فشار زیاد همراه است؛ اما آیا جایگزینی برای این روش وجود دارد که عوارض کمتری به جا بگذارد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت جایگزینی که کاملا بدون درد باشد نداریم؛ اما نمونه‌های جدیدتری هستند که عوارض را کمتر می‌کنند. از جمله: 

مینی براکت‌ها

• کوچک‌تر هستند کمتر ‌اصطکاک ایجاد می‌کنند و معمولا باعث زخم نمی‌شوند.

ارتودنسی متحرک

• مناسب ناهنجاری‌های خفیف هستند.
• درد و زخم کمتری ایجاد می‌کنند، اما محدودیت درمانی دارند.

بریس‌های سرامیکی یا پرسلین

• فشار مشابه، اما ظاهر زیباتر از ارتودنسی دارند.
• در برخی افراد اصطکاک بیشتری ایجاد می‌کنند.

ریتینرها (و محدودیت‌های آن‌ها)

• برای نگه‌داری نتیجه پس از درمان کاربرد دارند.
• به‌تنهایی جایگزین ارتودنسی ثابت نیستند.

آنچه در مقاله درد براکت ارتودنسی دندان خواندید

درد براکت ارتودنسی یک امر طبیعی در روند درمان است و نشانه حرکت دندان‌ها و موفقیت‌آمیز بودن مسیر ارتودنسی تلقی می‌شود. این درد معمولا در چند روز اول پس از نصب براکت‌ها یا پس از تنظیم مجدد آن‌ها اتفاق می‌افتد و در این بازه عارضه‌ای کاملا طبیعی است.

شما می‌توانید برای کاهش آن از موم ارتودنسی، کمپرس سرد، داروهای مسکن و… بهره ببرید. به خاطر داشته باشید که بیشتر دردهای ارتودنسی موقتی و قابل کنترل هستند؛ اما نتیجه نهایی دائمی است، پس ارزش تحمل درد موقت را دارد. در آخر، فراموش نکنید که اگر درد شما بیش از اندازه یا همراه با خونریزی شدید و عفونت بود لازم است حتما به یک متخصص مراجعه کنید تا براکت شما اصلاح شود و ادامه روند درمانتان به خوبی طی گردد.