زیبایی لبخند، نظم و ترتیب و حتی رنگ دندانها، تقریباً چند سالی است که در میان پارامترهای زیبایی اولویت پیدا کرده و افراد بسیار زیادی در سراسر دنیا به انجام خدمات مرتبط با آن تمایل نشان میدهند؛ اما همانطور که احتمالاً در جریان هستید، بحث بر سر این موضوع که آیا این اقدامات، کاملاً بیضرر هستند یا نه و یا این موضوع که اصلاً بهترین سن برای کامپوزیت دندان و یا اقدامات مشابه، چه سنی است، بسیار زیاد است.
واقعیت این است که پاسخ به این دغدغهها نیازمند بررسی مواردی چون میزان رشد استخوان فک فرد و یا شرایط دندانی وی دارد و به همین سادگی نمیتوان نسخهای واحد را برای همه ارائه داد. ما در این مطلب، با دیدگاهی کاملا علمی به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت و به صورت کاملاً شفاف، پاسخ این پرسشها را با شما در میان میگذاریم.
سن مناسب برای انجام کامپوزیت دندان در خانمها بالای 16 سال و در آقایان بالای 18 سال است. حداکثر سن برای کامپوزیت دندان 60-65 سال است. اما شرایط کامپوزیت ونیر دندان برای افراد زیر 18 سال چیست؟
بهترین سن برای کامپوزیت دندان چه کسی است؟
بر اساس گفتههای منابع علمی، انجام کامپوزیت برای دندان یک حداقل سنی دارد که باید رعایت شود و بیشتر متخصصان بر این باور هستند که چنانچه افراد قصد دارند که از خدمات زیبایی این چنینی برای دهان و دندان خود، بهره ببرند، باید حداقل تا 18 سالگی صبر کنند. چرا؟ به این دلیل که:
- در بسیاری از نوجوانان و افراد زیر 18 سال، رشد استخوان فک هنوز ادامه داشته و متوقف نشده است.
- و در بسیاری از آنها، الگوهای جویدن، هنوز در حال تغییر است و وضع ثابتی ندارد.
نحوه تعیین سن مناسب برای کامپوزیت
به طور کلی و با توجه به مواردی که پیشتر نیز به آنها اشاره شد، نمیتوان برای همه افراد یک سن ثابت را در نظر گرفت؛ به این معنی که این اقدام حتی ممکن است برای افراد 18 ساله که واجد شرایط نیستند، چندان مفید و موثر نباشد. اینگونه افراد باید تا زمان توقف رشد استخوان فک و همچنین تثبیت الگوی جویدن خود، صبر کرده و سپس، با نظر دندانپزشک خود اقدام کنند.
بیشتر بخوانید: شکستن کامپوزیت دندان
اقدامات و درمانهای لازم قبل از کامپوزیت
در این بخش، چک لیستی از مواردی را به شما ارائه میدهیم که حتماً باید پیش از انجام کامپوزیت، آنها را در نظر داشته باشید:
- انجام تحقیقات لازم و کسب اطلاعات کافی از این روش
- انتخاب دندانپزشک خوب
- مشورت با دندانپزشک و انتخاب برند مناسب
- انتخاب رنگ روکش
- ترک سیگار
- عدم مصرف مشروبات الکلی
شرایط کامپوزیت دندان در سن پایین (زیر ۱۸ سال)
هر چند که به گفته بسیاری از متخصصان زیبایی دهان و دندان، انجام کامپوزیت، محدودیت سنی خاصی ندارد، ولی اغلب توصیه میشود که افراد زیر 18 سال، برای انجام آن اقدام نکنند؛ چرا که بسیاری معتقد هستند که این کار، ممکن است به مرور زمان، لثه فرد را دچار مشکل و یا آسیب کند.
مزایای کامپوزیت دندان در سن کم
علیرغم تمام این توصیهها، انجام کامپوزیت ممکن است در سنین کم، مزایایی را نیز به همراه داشته باشد؛ از جمله:
- کمهزینهتر بودن فرایند
- عدم تراش زیاد مینای دندان
- راحتتر بودن ترمیم در صورت شکستگی
معایب کامپوزیت دندان در سن کم
حقیقت این است که معایب کامپوزیت در سن کم، بسیار بیشتر از مزایای آن است. برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
- تغییر رنگ سریعتر
- امکان ایجاد آسیب بیشتر بر روی دندان به مرور زمان
- احتمال التهاب لثه
طول عمر و دوام کامپوزیت در سن پایین چقدر است؟
طول عمر و ماندگاری کامپوزیت به طور معمول چیزی در حدود 5 تا 7 سال است؛ اما این میزان، میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی کوتاهتر و یا طولانیتر باشد. اصلیترین این عوامل، عبارتاند از:
- برند کامپوزیت انتخابی
- مهارت دندانپزشک
- رعایت بهداشت
- مراقبت درست و اصولی
آیا افراد مسن میتوانند کامپوزیت کنند؟
محدودیت سنی برای انجام کامپوزیت بیشتر برای نوجوانان و افراد زیر 18 سال در نظر گرفته میشود؛ به این معنی که شواهدی مبنی بر منع انجام این کار در افراد مسنتر وجود ندارد. افراد با سنین بالا نیز در صورتی که قصد دارند ظاهر دندانهای خود را بهبود دهند، میتوانند از این نوع خدمات بهرهمند شوند.
آیا کامپوزیت دندان محدودیت سنی دارد؟
همانطور که پیشتر نیز به این مسئله اشاره کردیم، کامپوزیت دندان منع و محدودیت سنی زیادی ندارد؛ اما بهتر است افراد حداقل تا 18 سالگی صبر کنند و پس از آن، با بررسی و نظر پزشک به این کار اقدام کنند.
برای سن پایین کامپوزیت بهتر است یا لمینت؟
این دو مورد، محبوبترین اقداماتی هستند که افراد جهت اصلاح لبخند خود، به انجام آنها تمایل دارند؛ اما کدام یک بهتر است؟ این پرسش از چند بعد، قابل ارزیابی است که مهمترین فاکتور آن، طول عمر و ماندگاری روش انتخابی است. به طور کلی، طول عمر لمینت سرامیکی بسیار بیشتر از کامپوزیت است؛ اما یک مشکلی که روند انجام آن، ممکن است افراد را دچار شک و دودلی کند، میزان تراش مینای دندان است. برای انجام لمینت سرامیکی، نیاز است تا سطح دندان به میزان بیشتری نسبت به کامپوزیت تراشیده شود؛ از این رو، احتمالاً پزشکان، گزینه کامپوزیت را برای سنین پایینتر در نظر میگیرند.
برای اصلاح طرح لبخند در سن پایین، کدام بهتر است؟
برای اینکه بتوان به این سؤال پاسخ درست داد، ابتدا باید چند فاکتور که در اصلاح طرح لبخند، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار هستند را در نظر گرفت؛ فاکتورهایی از قبیل:
- طول عمر روش درمانی منتخب
- میزان استحکام و مقاومت روش درمانی
- میزان رنگپذیری روش درمانی
- فرم دندانهای فرد
همانطور که متوجه شدید، تمامی این موارد در انتخاب روش موثر اصلاح طرح لبخند بسیار اثرگذار هستند.در ادامه میتوانید مقایسه این دو روش را در فاکتورهای عنوانشده، ببینید:
| کامپوزیت (نسبت به لمینت) | لمینت سرامیکی (نسبت به لمینت) | |
| طول عمر روش درمانی منتخب | کمتر | بیشتر |
| میزان استحکام و مقاومت روش درمانی | کمتر | بیشتر |
| میزان رنگپذیری روش درمانی | بیشتر | کمتر |
تفاوت کامپوزیت با پر کردن در سن پایین
تفاوت کامپوزیت و پر کردن دندان در چند عامل مهم خلاصه میشود که در ادامه، آنها را شرح خواهیم داد.
جنس مواد استفادهشده
- پر کردن دندان (آمالگام یا گلاسآینومر):
معمولاً برای دندانهای شیری یا موقتی از موادی مثل گلاسآینومر استفاده میشود که هم سریعتر ترمیم شده و هم فلوراید آزاد میکنند تا از پوسیدگی دوباره جلوگیری شود. - کامپوزیت:
مادهای همرنگ دندان که با محور زیبایی طراحی شده و بیشتر برای دندانهای دائمی یا در سنین بالاتر به کار میرود. گاهی برای کودکان نیز ممکن است استفاده شود؛ اما به مراقبت بیشتری نیاز داشته و در برابر فشار زیاد ممکن است زودتر دچار آسیب یا شکستگی شود.
بیشتر بخوانید: طول عمر کامپوزیت دندان چقدر است؟
هدف درمان
- پر کردن دندان در سن پایین:
بیشتر جهت حفظ عملکرد دندان شیری تا زمان افتادن طبیعی آن است. هدف اصلی این است که فضا برای رویش دندان دائمی حفظ شود. - کامپوزیت:
معمولاً زمانی انجام میشود که کودک یا نوجوان، دندان دائمی داشته و علاوه بر ترمیم، زیبایی لبخند هم اهمیت پیدا میکند (مثل موارد ترمیم دندانهای جلویی و یا در صورت شکستگی دندان).
دوام و ماندگاری
- پر کردن معمولی (گلاسآینومر): عمر کوتاهتری دارد (۱ تا ۳ سال)، ولی برای دندان شیری کافی است.
- کامپوزیت: ماندگارتر است (چیزی در حدود ۵ تا ۱۰ سال) و مخصوص دندان دائمی است؛ البته در صورتی که بهداشت دهان رعایت شود.
نیاز به همکاری کودک
- کامپوزیت: چون مراحل بیشتری دارد (خشککردن دقیق، نوردهی، پولیش)، باید کودک همکاری خوبی داشته باشد.
- پر کردن ساده: سریعتر انجام شده و برای کودکان کمسن یا مضطرب گزینه مناسبتری است.
زیبایی
- کامپوزیت: رنگ و شکل آن مثل دندان طبیعی است.
- پرکردگی معمولی: برای دندانهای آسیاب که کمتر دیده میشوند، گزینه بهتری است.
پر کردن دندان با کامپوزیت
در این بخش، مرحله به مرحله، پر کردن دندان با کامپوزیت را شرح میدهیم.
- ابتدا باید مراحل آمادهسازی دندان انجام شود. در این مرحله، قسمتهایی از سطح دندان پوسیده و یا آسیبدیده با تشخیص پزشک برداشته میشود.
- سپس، رنگ دندان با توجه به رنگ دندان اصلی و نظر متخصص تعیین خواهد شد.
- در این مرحله، دندانپزشک کامپوزیت را با استفاده از پودر و ترکیبات چسبنده تهیه کرده و بر روی سطح دندان تراشیده شده، قرار میدهد.
- حالا نوبت استفاده از UV است که با استفاده از آن، کامپوزیت در محل قرار داده شده، خشک میشود.
- سپس، پزشک با توجه به فرم دندانها، آن را با استفاده از ابزارهای مخصوص، صاف کرده و کوتاهی و یا بلندی آن را تنظیم و با بیمار، چک میکند.
نصب ونیر کامپوزیت
نصب کامپوزیت دندان در چند مرحله انجام میشود؛ به این گونه که:
- ابتدا باید وضعیت دندانهای فرد به طور کامل، توسط متخصص بررسی شود.
- در صورتی که شرایط لازم برای انجام کامپوزیت، توسط دندانپزشک تأیید شود، میتوانید با مشورت وی، رنگ کامپوزیت مورد نظر خود را انتخاب کنید.
- حالا نوبت به انجام مراحل آمادهسازی است. در این مرحله، اگر دندانی پوسیدگی داشته باشد باید ترمیم شود و ممکن است حتی در برخی افراد، نیاز به اقدامات بیشتری نظیر لیفت لثه نیز وجود داشته باشد.
- بعد از رفع پوسیدگی و لیفت لثه در صورت نیاز، نوبت به تراش سطح دندان در حد بسیار کم است.
- بعد از آن، دندانپزشک ممکن است جهت ایجاد تخلخل در دندان برای چسبیدن مواد کامپوزیت، از یک ژل اسیدی استفاده کند.
- بعد از گذشت 15 ثانیه این ژل از روی دندان پاک شده و مواد باندینگ بر روی دندان قرار داده میشود.
- با تاباندن نور لیزر به این مواد، بعد از گذشت 10 تا 20 ثانیه، این مواد حالت سفتی به خود میگیرند.
- پزشک مرحله لایهگذاری را چندین مرتبه تکرار کرده تا به فرم دلخواه برسد.
- بعد از رسیدن به نور لیزر، تمامی مواد با تاباندن نور لیزر به میزان 10 الی 40 ثانیه سفت و تثبیت میشوند.
- بعد از اتمام مراحل، پولیش کامپوزیت دندان با استفاده از دیسک یا نوارهای سمبادهای صورت می گیرد تا علاوه بر صاف و صیقلی کردن دندان، زوایای هر دندان را نیز تا حدودی اصلاح کند.
هزینه کامپوزیت دندان در سنین پایین کمتر است؟
به طور معمول این موضوع، بیشتر به جنس مواد، برند مورد استفاده، شرایط دندانی فرد و مهارت پزشک بستگی دارد تا سن بیمار؛ اما چون در سنین پایینتر، تعداد دندانهایی که مشمول این اقدام میشوند، کمتر است، قطعاً هزینه نهایی به تبع آن نیز کاهش مییابد.
در چه سنی نباید کامپوزیت انجام داد؟
انجام کامپوزیت برای همهی سنین مناسب نیست. اصولاً تا زمانی که رشد فک و رویش دندانها کامل نشده، بهتر است درمانهای دائمی مثل کامپوزیت کامل انجام نشود. معمولاً زیر ۱۵ سال، دندانها هنوز در حال رشد هستند و انجام کامپوزیت دائمی ممکن است در آینده باعث:
- تغییر موقعیت دندان نسبت به لثه
- شکستگی یا لبپر شدن کامپوزیت
- و یا تغییر رنگ سطح دندان شود.
بهترین سن برای کامپوزیت دائمی، معمولاً ۱۸ سال به بالا است؛ یعنی زمانی که رشد فک و استخوانها کامل شده باشد؛ اما اگر هدف فقط زیبایی موقت یا ترمیم شکستگی کوچک باشد، دندانپزشک میتواند در سنین پایینتر (مثلاً از ۱۲ سالگی) کامپوزیت موقت یا جزئی انجام دهد.
بیشتر بخوانید: بهترین متخصص کامپوزیت غرب تهران
افزایش طول عمر کامپوزیت در سن مناسب
برای اینکه کامپوزیتها دوام بیشتری داشته باشند، دو مورد اهمیت بسیار زیادی دارند:
- انتخاب زمان درست
- انجام درست و اصولی مراقبتهای پس از درمان
چرا بر زمان تا این اندازه تأکید داریم؟
زیرا در سن مناسب (18 سال به بالا)، دندانها پایدارتر هستند و فشار جویدن نیز در این سنین، بسیار بهتر کنترل میشود.
راهکارهای برای افزایش طول عمر کامپوزیت:
- انتخاب دندانپزشک ماهر
- رعایت بهداشت دهان (مسواک منظم، نخ دندان و دهانشویه)
- پرهیز از جویدن اجسام سخت مثل یخ، ناخن یا تهخودکار
- پولیش دورهای (هر ۶ تا ۱۲ ماه)
- پرهیز از استعمال دخانیات
- پرهیز از مصرف قهوه زیاد
در صورت رعایت همه این موارد، میتوان انتظار داشت که کامپوزیت بین ۷ تا ۱۰ سال عمر کند.
جمعبندی
بهترین سن برای کامپوزیت دندان در هر فرد میتواند متفاوت از دیگری باشد؛ اما به طور کلی و بر اساس توصیههای منابع معتبر و اغلب به دلیل عدم رشد کافی استخوان فک، بهتر است این کار تا حداقل 18 سالگی بر روی دندانها انجام نشود. این موضوع، برای سنین بالاتر، منع چندانی نداشته؛ به نحوی که افراد مسنتر میتوانند بدون هیچ دغدغهای برای انجام آن اقدام کنند.
توصیه میکنیم جهت ارزیابی دقیقتر شرایط و تشخیص این موضوع که کدام یک برای شما کاربردیتر است، به سایت دندانپزشکی دیان مراجعه کرده و یا با شمارههای ما جهت رزرو زمان مشاوره اقدام نمایید تا متخصصان ما، متناسب با شرایط شما بهترین روش درمانی را به شما معرفی کنند.
