عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی؛ مراحل، مزایا، عوارض و هزینه

زمانی که مشکل دندان کودک به عصب می رسد، درد و ترس از درمان به طور هم زمان باعث ایجاد نگرانی در کودک و والدین می شوند. اگر کودک همکاری لازم را برای انجام مراحل درمان از خود نشان ندهد، ممکن است دندانپزشک راهکارهایی را مثل استفاده از آرامبخش یا بیهوشی عمومی پیشنهاد کند. این موضوع معمولا با هدف انجام درمان ایمن صورت می گیرد و اولویت اصلی هنوز هم سلامت کودک است. ما در این مقاله به این پرسش پاسخ می دهیم که آیا عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی لازم است یا خیر و چه زمانی این نوع درمان یک انتخاب مناسب محسوب می شود.

عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی چیست؟

عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی در حقیقت انجام درمان پالپ دندان در شرایطی است که کودک تحت بیهوشی عمومی قرار دارد و طول درمان هوشیار نیست. البته استفاده از اصطلاح عصب کشی برای دندان های شیری خیلی دقیق نیست و بسته به وضعیت پالپ دندان کودک،  دندانپزشک ممکن است از روش هایی مثل پالپوتومی یا پاپکتومی بهره ببرد.

توجه داشته باشید که بیهوشی عمومی با بی حسی موضعی متفاوت است. وقتی از بی حسی موضعی استفاده می شود، کودک کاملا بیدار و هوشیار است و هنوز هم باید خودش در مراحل درمان همکاری داشته باشد، اما ناحیه مدنظر بی حس می شود تا او درد را احساس نکند. در حالی که در بیهوشی عمومی، سطح هوشیاری کودک به شکل کنترل‌شده کاهش پیدا می کند و هدف از انجام آن تنها کنترل درد نیست، بلکه برای فراهم کردن شرایط مناسب جهت درمان انجام می شود؛ زیرا در بسیاری از موارد کودک به دلیل ترس زیاد حتی با وجود عدم احساس درد، همکاری لازم را ندارد و این شرایط را برای خود او ناایمن می‎ کند.

چرا دندان شیری کودک به عصب کشی نیاز دارد؟

دندان های شیری با وجود موقتی بودن، نقش مهمی را در حفظ فضای مناسب برای دندان دائمی ایفا می کنند، همچنین جویدن و تکلم کودک نیز به سلامت این دندان‌ها وابسته است. اگر دندان شیری دچار پوسیدگی شدید، ضربه یا عفونت شود، ممکن است پالپ دندان درگیر شود و در این صورت نیاز به درمان اساسی وجود خواهد داشت.

پوسیدگی دندان شیری کودکان شایع ترین دلیل آسیب دیدن پالپ در دندان شیری است. اگر دندانپزشک تشخیص دهد که التهاب پالپ برگشت پذیر است، احتمالا از روش های محافظه کارانه ای مثل پالپوتومی استفاده می کند. اما در التهاب غیرقابل بازگشت پالپ، بهتر است درمان هایی مثل پالپکتومی در دستور کار قرار بگیرند.

فراموش نکنید که به تعویق انداختن درمان ممکن است موجب گسترش عفونت، افزایش درد و تورم یا حتی آبسه دندان شود. پس به هیچ وجه نباید به دلیل شیری بودن دندان، درمان آن را جدی نگرفت.

آیا همیشه برای عصب کشی کودک به بیهوشی نیاز است؟

خیر. این تا حد زیادی به خود کودک و صلاحدید دندانپزشک اطفال بستگی دارد. بسیاری از کودکان می توانند عصب کشی یا سایر درمان های مشابه را با بی حسی موضعی انجام دهند و تنها کافی است از روش های مدیریت رفتار برای آنها استفاده شود؛ اما تعداد زیادی از کودکان ممکن است نیاز به بیهوشی داشته باشند.

دندانپزشک معمولا قبل از اینکه روش انجام عصب کشی را انتخاب کند، عوامل مختلفی مثل سن و میزان رشد کودک، سوابق پزشکی او، شدت ترس و اضطرابی که در هر مراجعه تجربه می کند، نوع و تعداد درمان‌ هایی که باید برایش انجام شود و تمام گزینه های جایگزین را بررسی می کند. طبق توصیه آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا، عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی باید براساس نیازهای درمانی و شرایط فردی کودک مورد استفاده قرار بگیرد و صرفا به دلیل ترس از دندانپزشکی به صورت روتین نمی توان از آن استفاده کرد. بنابراین، اگر کودک قادر باشد در انجام روش های معمول همکاری کند، معمولا ابتدا گزینه های ساده تر در اولویت قرار می گیرند.

چه کودکانی برای عصب کشی با بیهوشی مناسب هستند؟

عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی در همه شرایط بهترین گزینه نیست و باید تشخیص نهایی توسط دندانپزشک و تیم بیهوشی انجام شود؛ اما به طور کلی این کودکان کاندید بیهوشی هستند:

کودکانی که ترس و اضطراب شدید دارند

اگر ترس و اضطراب کودک شما در زمان مراجعه به دندانپزشک بیش از اندازه زیاد است و با روش‌های معمول مدیریت رفتار نیز نمی‌تواند همکاری لازم را برای انجام درمان به عمل بیاورد، ممکن است دندانپزشک به شما پیشنهاد کند که بیهوشی عمومی را امتحان کنید. این به هیچ وجه برای این نیست که دندانپزشک راحتی بیشتری داشته باشد، بلکه به این خاطر است که کودک به دلیل ترس و اضطراب زیاد ممکن است اقداماتی انجام دهد که درمان را برای خود او ناایمن نماید.

کودکان کم سن و سال یا غیرهمکار

اگر کودک شما بسیار کوچک است یا از نظر رشدی هنوز نمی‌تواند یک درمان طولانی را تحمل کند و طبق دستورات دندانپزشک رفتار نماید، بیهوشی عمومی می تواند گزینه مناسبی باشد.

کودکانی که به درمان های متعدد دندانپزشکی نیاز دارند

وقتی که کودک چند دندان پوسیده دارد، معمولا انجام درمان طی جلسات پی در پی برای او دشوار و استرس زا است. در برخی موارد ممکن است دندانپزشک برای اینکه تعداد دفعات مراجعه و تجربیات استرس زای کودک را کاهش دهد، استفاده از بیهوشی عمومی را توصیه نماید.

کودکان دارای شرایط یا نیازهای ویژه

برخی از کودکان شرایط جسمی، شناختی یا رشدی خاصی دارند و نمی توانند همکاری کافی برای درمان معمول را از خود نشان دهند. در این شرایط نیز بیهوشی عمومی به مدیریت بهتر شرایط و انجام ایمن درمان کمک خواهد کرد.

عصب کشی دندان کودک با بیهوشی چگونه انجام می شود؟

فرآیند عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی معمولا از یک ارزیابی اولیه آغاز می شود. دندانپزشک معمولا پس از بررسی کردن وضعیت دندان کودک و شدت آسیب، اگر بیهوشی را لازم بداند، ابتدا داروهای مصرفی، حساسیت‌ها و شرایط عمومی را برسی می کند.

پس از اینکه تایید شد که بیهوشی برای کودک مشکلی ایجاد نمی کند، کودک طبق دستور تیم درمان برای روز عمل آماده می ‌شود. بیهوشی را پزشک متخصص انجام می‌ دهد و در تمام طول درمان علائم حیاتی کودک پایش می گردد.

بسته به تشخیص دندانپزشک، درمان کودک ممکن است شامل پالپکتومی، ترمیم یا… باشد. هدف اصلی معمولا کنترل عفونت و حفظ عملکرد دندان تا زمانی است که موعد افتادنش فرا برسد. بعد از اینکه جلسه درمان پایان یافت، کودک تا وقتی که شرایط عمومی پایداری پیدا کند، در بخش ریکاوری تحت نظر می ماند.

تفاوت آرام بخشی و بیهوشی عمومی در عصب کشی کودکان چیست؟

استفاده از آرام بخش در فرآیند درمان با عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی یکسان نیست و انتخاب میان این دو روش به میزان همکاری و شرایط کودک باز می گردد.

آرام بخشی یا سدیشن چیست؟

آرام بخشی روشی است که هدف از انجام آن کاهش اضطراب و ایجاد آرامش است. این روش بسته به نوع و عمق آن، ممکن است تاثیرات متفاوتی بر کودک داشته باشد؛ اما عموما کودک با استفاده از آرام بخش در طی درمان بیدار است و می توانند به دستورها پاسخ دهد. روش هایی مانند استفاده از نیتروس اکساید و اکسیژن، در صورت مناسب بودن شرایط کودک، می توانند برای کاهش اضطراب مورد استفاده قرار گیرند.

بیهوشی عمومی چیست؟

وقتی بیهوشی عمومی استفاده می شود، کودک در یک وضعیت بیهوشی کنترل شده قرار می گیرد و دیگر نیازی به همکاری او نیست و خودش هم از مراحل درمان آگاهی ندارد. البته این روش باید حتما با ارزیابی پیش از بیهوشی و توسط فرد متخصص انجام شود. همچنین لازم است وضعیت کودک در تمام طول درمان پایش شود و دوره ریکاوری به خوبی تحت نظر متخصص طی گردد.

برای عصب کشی کودک کدام روش مناسب تر است؟

شرایط هر کودک با دیگر همسالانش متفاوت است و نمی توان یک روش را برای همه کودکان مناسب دانست. با این حال اگر کودک بتواند برای انجام درمان با روش‌های ساده تر همکاری کند، بهتر است از بیهوشی عمومی استفاده نشود. اما اگر کودک بسیار کم سن باشد، استرس او بیش از اندازه برآورد شود یا توان همکاری نداشته باشد، بیهوشی گزینه مناسبی است.

آیا عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی خطرناک است؟

یکی از اصلی ترین نگرانی های والدین درباره عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی این است که بیهوشی به سلامت فرزندشان آسیبی بزند. حقیقت این است که بیهوشی عمومی بدون خطر نیست؛ اما اگر ارزیابی به طور دقیق انجام شده باشد و این امر در یک محیط مجهز و توسط متخصصان انجام شود، می توان خطرات آن را کاملا کنترل کرد.

نکته مهم این است که متخصص بیهوشی باید قبل از بیهوشی، سابقه پزشکی کودک، داروهای مصرفی، حساسیت ها و وضعیت عمومی او را بررسی کند و در طول جلسه درمان نیز باید شرایط و علائم کودک را پایش نماید. همچنین ضروری است که تجهیزات لازم برای مدیریت شرایط اضطراری احتمالی در دسترس باشد.

کودک ممکن است بعد از بیهوشی برای مدت مشخصی خواب‌آلود، گیج یا بی قرار باشد و دچار تهوع شود. پزشک متخصص مراقبت های خاصی را برای این شرایط به شما توصیه خواهد کرد و در صورت رعایت آن ها این علائم پس از مدتی از بین خواهند رفت.

مراقبت های قبل و بعد از عصب کشی کودک با بیهوشی

مهم ترین نکته قبل از بیهوشی، انجام دستورهای تیم بیهوشی درباره ناشتا بودن است. توجه داشته باشید که زمان قطع غذا و مایعات برای همه کودکان یکسان نیست و باید دقیقا براساس دستور مرکز درمانی انجام شود. علاوه براین بسیار مهم است که شما به عنوان والدین کودک حتما تمام حساسیت ها، بیماری ها و سوابق پزشکی کودکتان را به پزشک اطلاع دهید.

بعد از درمان نیز لازم است که کودک تا زمانی که پزشک اجازه ترخیص بدهد تحت نظر بماند. پس از بازگشت به خانه هم بهتر است ابتدا در محیطی آرام استراحت کند و در ساعات اولیه تنها نماند. همچنین تا زمانی که اثرات بیهوشی کاملا برطرف نشده، کودک نباید فعالیت های نیازمند تعادل و هوشیاری کامل انجام دهد.

اگر پس از ترخیص کودک متوجه علائمی مثل مشکل تنفسی، کاهش غیرعادی سطح هوشیاری، استفراغ مکرر و خونریزی شدید، حتما سریعا به مرکز درمانی مراجعه نمایید تا اقدامات لازم انجام شود.

هزینه عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی چقدر است؟

هزینه عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی یک عدد ثابت نیست. تعداد دندان هایی که به درمان نیاز دارند، نوع درمان پالپ، میزان پوسیدگی دندان، هزینه دارو و تجهیزات پزشکی و حتی محل انجام درمان همگی ممکن است بر قیمت نهایی تاثیر بگذارند.

مسئله دیگر این است که معمولا هزینه بیهوشی جدا از هزینه درمان دندانپزشکی محاسبه می شود. بنابراین برای اینکه قیمت دقیق به دست بیاید لازم است ابتدا کودک معاینه شود، سپس مشورت های لازم با تیم درمان انجام گردد و در نهایت قیمت اعلام شود.

آیا عصب کشی دندان شیری کودک ارزش انجام دارد؟

بله. در بسیاری از موارد حفظ دندان شیری تا زمان افتادن طبیعی آن بسیار اهمیت دارد. دندان شیری تنها یک ابزار موقت برای جویدن غذا نیست، بلکه در حقیقت وظیفه دارد تا فضای مناسب را برای رویش دندان دائمی حفظ کند. با این حال حفظ هر دندان شیری ممکن است الزامی نباشد. دندانپزشک معمولا پس از بررسی میزان تخریب، وضعیت ریشه، عفونت و زمان باقی مانده تا افتادن دندان به شما اعلام می کند که آیا درمان ضروری است یا می توان تا زمان افتادن دندان شیری صبر کرد.

نکته مهم این است که شما به عنوان والدین کودک هرگز نباید تصور کنید که عصب کشی دندان شیری تنها به این دلیل که قرار است بعدا بیفتد تصمیم عاقلانه ای نیست. بلکه باید این تصمیم را به دندانپزشک متخصص واگذار کنید.

عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی در کلینیک دندانپزشکی دیان

اگر کودک شما به دلیل سن کم، ترس شدید یا نیاز به درمان های متعدد امکان همکاری کافی در طول درمان را ندارد، انتخاب یک مرکز مجهز و دارای تجربه در زمینه دندانپزشکی کودکان بسیار مهم است. در کلینیک دندانپزشکی دیان، بهترین دندانپزشکی با بیهوشی در غرب تهران روند درمان با توجه به وضعیت دندان، شرایط جسمی کودک و نظر دندانپزشک برنامه ریزی می شود تا عصب کشی دندان‌های شیری یا سایر درمان های مورد نیاز با ایمنی و آرامش بیشتری انجام شود. همچنین، استفاده از تجهیزات مناسب و پایش شرایط کودک در طول درمان از مواردی است که برای حفظ سلامت کودک مورد توجه قرار می گیرد.

سوالات متداول عصب کشی دندان کودکان با بیهوشی