علم دندانپزشکی نوین به افراد این امکان را داده است که علاوهبر درمان انواع مشکلات دندانی، لبخند خود را نیز زیباتر کنند. کامپوزیت دندان معمولا برای ترمیم دندانهای آسیبدیده، ترک خورده، لبپر شده یا پوسیده، بدون بدشکل شدن آنها، یا گاهی صرفا با اهداف زیبایی به کار میرود و یکی از روشهای اثربخشی است که امروزه بسیار متداول است.
اما اگر کامپوزیت دندان به درستی انجام نشود یا مراقبتهای لازم بعد از آن صورت نگیرد، ممکن است در طولانی مدت مشکلاتی بههمراه داشته باشد، مشکلاتی مثل: ایجاد حساسیت دندانی، بروز واکنشهای آلرژیک و شکستن کامپوزیت دندان. اما نگران نباشید، اگر متوجه وجود این مشکلات در کامپوزیت دندانتان شدید، هنوز راه حلهایی وجود دارد. در این مقاله به بررسی علل شکستن کامپوزیت دندان، مراحل ترمیم و راهکارهای پیشگیری از این مشکل میپردازیم و عوارض عدم رسیدگی به آن را بررسی خواهیم کرد.
چرا کامپوزیت دندان میشکند؟
شکستن کامپوزیت دندان میتواند به دلایل گوناگونی اتفاق بیفتد؛ اما اگر بهخوبی از آن مراقبت کنید، معمولا جای نگرانی نیست.
یکی از مهمترین علل شکستن کامپوزیت دندان وارد شدن فشار بیشازحد به آن است. این فشار ممکن است به دلایل مختلفی روی کامپوزیت اعمال شده باشد، مثلاً هنگام جویدن و خوردن غذاهایی با بافت سفت، دندان قروچه کردن یا بعضی از عادتهای غلط مثل شکاندن پسته با دندان.
علاوهبراین مسائلی مثل کیفیت پایین مواد کامپوزیت و اجرای نادرست آن در همان وهله اول نیز نقش زیادی در کمتر شدن مقاومت کامپوزیت دارند.
همچنین تغییرات حرارتی ناشی از خوردن نوشیدنیهای خیلی داغ یا سرد ممکن است باعث انقباض و انبساط مکرر ماده کامپوزیتی شود و در طول زمان منجر به جدا شدن یا شکستن کامپوزیت دندان گردد.
در نهایت، رعایت نکردن بهداشت دهان و یا مراجعه نکردن منظم به دندانپزشک هم باعث میشود ترکهای کوچک یا لبپریدگیهای سطحی به مرور گسترش یابند و کامپوزیت به مرور زمان دچار شکستگی شود.
مقاله پیشنهادی: طول عمر و ماندگاری کامپوزیت دندان چقدر است؟
آیا کامپوزیت شکسته را میتوان ترمیم کرد؟
بله. خوشبختانه در بسیاری از موارد میتوان شکستگی کامپوزیت دندان را ترمیم نمود. این کار ممکن است به شیوههای مختلف و بنا به صلاحدید دندانپزشک شما صورت گیرد. مثلا ممکن است دندانپزشک شما با افزودن متریال اضافی به کامپوزیت آن را ترمیم کند، این گزینه معمولا وقتی اجرایی میشود که آسیبدیدگی و شکستن کامپوزیت جزئی و سطحی باشد و متخصص بخواهد کامپوزیت آسیبدیده را با سایر دندانها یکدست کند.
یکی دیگر از راهکارهای ترمیم کامپوزیت شکسته استفاده از پولیش دندان است. اگر کامپوزیت لپپر شده باشد یا شکستی طوری باشد که فقط باعث ایجاد ناهمواری در لبه دندان گشته باشد، استفاده از پولیش دندان بهترین راه است؛ اما اگر هیچ کدام از این موارد پاسخگو نباشد متاسفانه چارهای به جز تعویض کامل کامپوزیت نیست.
اگر کامپوزیت دندان لبپر شد چه کار کنیم؟
اولین مرحله در مواجهه با شکستن کامپوزیت دندان یا لبپر شدن آن ارزیابی وضعیت است. اگر کامپوزیت آسیب شدیدی دیده بهتر است هرچه زودتر به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید؛ اما اگر آسیب جزئی است نیازی به اقدام فوری وجود ندارد و فقط باید در اولین فرصت اقدام به ترمیم آن کنید. بااینحال ضروری است که از خوردن و جویدن خوراکیهایی با بافت سخت خودداری کنید و مراقب ناحیه آسیبدیده باشید تا از وخامت اوضاع جلوگیری شود.
مراحل ترمیم کامپوزیت دندان شکسته و لبپر شده
درصورت شکستن کامپوزیت دندان، مراحلی که باید برای ترمیم آن طی کنیم تقریباً مشابه مراحل کامپوزیت کردن اولیه است؛ اما تفاوتهایی نیز در این روند وجود دارد. در ادامه مراحل ترمیم کامپوزیت شکسته یا لبپر شده را بررسی میکنیم:
1.ارزیابی وضعیت کامپوزیت فعلی: دندانپزشک شما ابتدا بررسی میکند که کامپوزیت قبلی در چه وضعیتی قرار دارد و اصلا دلیل شکستن آن چه بوده است. درصورتیکه تشخیص دهد که شکستگی جزئی است و میتوان آن را ترمیم کرد، مراحل کار آغاز خواهد شد.
2.تمیز کردن و آمادهسازی دندان: مرحله بعدی برای ترمیم کامپوزیت، برداشتن قسمتهای شکسته آن از روی دندان است. اگر لازم باشد، دندانپزشک ممکن است بخشهایی از دندان را نیز بهطور جزئی بتراشد تا سطح دندان به شکل مطلوب و آماده برای ادامه فرآیند درآید.
3.بررسی وضعیت دندان زیر کامپوزیت: بعد از اینکه قسمتهای شکسته کامپوزیت قبلی برداشته شد، دندانپزشک وضعیت دندان زیر کامپوزیت را بررسی مینماید، اگر دندان دچار پوسیدگی یا آسیب داخلی شده باشد، ممکن است نیاز به مسیر درمانی دیگری مانند پرکردن دندان یا درمان ریشه باشد؛ اما اگر دندان زیر کامپوزیت سالم باشد، دندانپزشک فقط ناحیه آسیبدیده را ترمیم خواهد کرد
4.انتخاب رنگ کامپوزیت جدید و اعمال آن: دندانپزشک رنگ مناسب کامپوزیت را برای ترمیم انتخاب میکند تا مطمئن شود رنگ با متریال قبلی یکدست است و سپس آن را روی قسمت آسیب دیده اعمال میکند. او در این مرحله از ابزارهای تخصصی بهره میگیرد تا سطح دندانهای شما هماهنگ و بدون وجود ناهمواری باشد.
5.تثبیت کامپوزیت: پس از شکلدهی کامپوزیت، دندانپزشک از نور لامپ مخصوص برای سفت کردن آن استفاده میکند. این نور باعث میشود که کامپوزیت به سرعت سفت شود و در جای خود ثابت بماند.
6.پولیش و براقسازی: پس از سفت شدن کامپوزیت، دندانپزشک سطح آن را پولیش میکند تا دندان صاف و براق شود. پولیش این کار باعث میشود که ترمیم کامپوزیت طبیعیتر به نظر برسد و همچنین از تجمع پلاک و رسوبات جلوگیری میکند.
مقاله پیشنهادی: بهترین سن برای کامپوزیت دندان چه سنی است؟
عوارض ترمیم نکردن کامپوزیت شکسته شده
پوسیدگی دندان:
شکستن کامپوزیت دندان باعث میشود که حدفاصل و مرز میان متریال کامپوزیت و ساختار خود دندان نشتی پیدا کند و باکتریها و ذرات غذا زیر یا اطراف کامپوزیت و روی دندان واقعی شما تجمع یابند؛ این وضعیت موجب به وجود آمدن «پوسیدگی ثانویه دندان» میشود که نیاز به درمان دارد.
بروز بیماریهای لثهای:
وقتی لبههای کامپوزیت شکسته یا ناهموار باشد، این ناهمواری میتواند لثه را تحریک کند و باعث تجمع پلاک میکروبی در آن ناحیه شود. این وضعیت در بلندمدت باعث التهاب، خونریزی و حتی تحلیل لثه میگردد. در نتیجه، نهتنها ظاهر لبخند آسیب میبیند بلکه سلامت کل بافتهای نگهدارنده دندان نیز به خطر خواهد افتاد.
آسیب به بافت نرم دهان:
ناهمواریهای روی سطح کامپوزیت میتوانند بافتهای داخلی دهان مثل لثه و زبان را خراش دهند یا حتی باعث به وجود آمدن زخمهای تروماتیک مخاطی روی این سطوح گردند.
احتمال کنده شدن کامپوزیت:
اگر به لبپر شدن یا شکستن کامپوزیت دندان خود اهمیت ندهید، حتی اگه این شکستگی بسیار جزئی باشد، فشارهای ناشی از جویدن غذا و خوراکی یا دندان قروچه کردن میتواند باعث گسترش و توسعه یافتن ترک و جدا شدن کامل کامپوزیت شود. وقتی چنین اتفاقی بیفتد ساختار دندان اصلی شما در برابر سایش و حساسیت دمایی بدون محافظ باقی میماند و ممکن است مجبور شوید مسیر درمانی طولانیتری را طی کنید.
مقاله پیشنهادی: عوارض کامپوزیت دندان چیست؟
دلایل شکستن کامپوزیت ونیر چیست؟
شکستن کامپوزیت دندان ونیر میتواند علل مختلفی داشته باشد. از جمله:
1.پایین بودن کیفیت مواد کامپوزیت:
میزان کیفیت متریال کامپوزیت نقش مهمی در طول عمر و دوام آن دارد. اگر از مواد کامپوزیت بیکیفیت یا غیراستاندارد استفاده شود، احتمال بروز ترک، لبپریدگی و شکستگی بهمراتب بیشتر خواهد بود.
2.وارد شدن ضربه محکم به صورت:
با اینکه کامپوزیت دندان معمولا دوام زیادی دارد، اما اگر ضربه شدیدی ببینید، میشکند. حوادثی مثل تصادف، افتادن یا هر حادثهای که باعث وارد شدن ضربه شدید به صورت شود میتواند باعث بهوجود آمدن شکستگی در کامپوزیت گردد.
3.عادت فرد به دندان قروچه:
افرادی که در خواب یا بیداری دندانهای خود را به هم میسایند یا به اصطلاح دندان قروچه میکنند، بیشتر در معرض خطر لبپریدگی یا شکستن کامپوزیت دندان هستند. فشار و اصطکاک مداوم روی کامپوزیت باعث آسیب دیدن آن میشود.
4.عدم نصب صحیح کامپوزیت:
طول عمر کامپوزیت دندان به میزان مهارت و تکنیک دندانپزشکی که این نصب آن را انجام میدهد، بستگی دارد. بهکارگیری تکنیکهای نامناسب و عدم نصب صحیح کامپوزیت میتواند یکی از علل مهم شکستن کامپوزیت دندان باشد. بههمیندلیل بسیار حائز اهمیت است که این کار را در کلینیکهای معتبر دندانپزشکی مثل کلینیک دندانپزشکی دیان دنت انجام دهید.
5.عادات نادرست با دندان:
داشتن برخی از عادتهای رفتاری ممکن است به لبپریدگی یا شکستن کامپوزیت دندان منجر شود. عاداتی مثل باز کردن درب بطری و شکستن پسته با دندان یا جویدن اجسام سختی مثل ته مداد چوبی در زمان استرس، از جمله عادتهای مخربی هستند که فشار بیشازحد به کامپوزیت دندان شما وارد میکنند.
6.مصرف غذاهای سفت و سخت:
خوردن و جویدن غذاها و خوراکیهایی که بافت خیلی سختی دارند مانند یخ یا آبنباتهای سفت ممکن است برای کامپوزیت دندان مشکل ایجاد کند.
چگونه از شکستن کامپوزیت دندان پیشگیری کنیم؟
برای جلوگیری از شکستن کامپوزیت دندان ونیر، اولین اقدام این است که در همان وهله اول که میخواهید دندان خود را کامپوزیت کنید، به یک کلینیک معتبر و خوشنام مثل کلینیک شبانهروزی دیان دنت مراجعه فرمایید تا از مشکلاتی مثل پایین بودن کیفیت مواد یا بهکارگیری روش نامناسب پیشگیری شود.
اقدام مفید دیگری که باید جهت مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان خود انجام دهید این است که به طور منظم برای تمیز کردن و معاینات به دندانپزشک خود مراجعه کنید. در نظر داشته باشید که شما باید حداقل سالی دو بار ویزیت شوید: یک بار برای معاینه عمومی و یک بار برای تمیز کردن عمیق کامپوزیتها.
علاوهبراین ضروری است که از خوردن مکرر و مداوم غذاهایی با بافت سفت مثل انواع آبنباتها یا رفتارهایی مثل جویدن ته مداد و… خودداری نمایید.
تا حد ممکن بهتر است که دندانهایتان را روی هم فشار ندهید. اگر عادت به دندان قروچه در خواب دارید، میتوانید از محافظ دندان در شب استفاده کنید.
در رعایت نکات بهداشتی بکوشید و بعد از هر وعده غذایی یا حداقل دو بار در روز مسواک بزنید و نخ دندان بکشید. به وجود آمدن یا تشدید بیماریهای لثه میتواند باعث تحلیل لثه شود و از این طریق به ونیرها آسیب برساند. حتماً از یک مسواک نرم استفاده کنید و خمیردندان خود را طوری انتخاب کنید که غیرساینده و ترجیحاً برای ونیرها فرموله شده باشد.
در پایایان به یاد داشته باشید که اگرچه کامپوزیت ونیر مقاومت است؛ اما به اندازه مینای طبیعی دندان قوی نیست و نیاز به مراقبت بیشتری دارد.
آنچه در مقاله شکستن کامپوزیت دندان خواندید
شکستن کامپوزیت دندان اتفاقی است که گرچه خوشایند نیست، ولی ممکن است خیلی از افراد را درگیر کند. بااینحال اگر بهموقع برای بررسی و ترمیم اقدام کنید اصلا موضوع نگرانکنندهای نیست؛ زیرا در اکثر موارد میتوان آن را بهراحتی ترمیم کرد.
دلایل متعددی وجود دارد که ممکن است منجر به لبپریدگی و شکستن کامپوزیت دندان شود؛ از فشار زیاد هنگام جویدن گرفته تا عادتهای دندانی نامناسب هرکدام به نحوی روی این موضوع اثرگذارند. رعایت بهداشت دهان و پرهیز از رفتارهایی مثل دندان قروچه کردن یا جویدن اشیاء سخت و مهمتر از همه، مراجعه منظم به دندانپزشک متخصص و متبحر بهترین راه برای پیشگیری از این مشکل به حساب میآید.
کلینیک دندانپزشکی دیان دنت با بهکارگیری تجهیزات مدرن روز و تیم دندانپزشکی بهترین متخصص کامپوزیت دندان غرب تهران و باتجربه بهصورت شبانهروزی آماده خدمترسانی است و شما میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی، انجام و یا ترمیم کامپوزیت به این مرکز مراجعه نمایید.
